Ұл бала есімдері мағынасымен: 1555 қазақша есім

Служба новостей

Ескертпе: бұл бет орыс тіліндегі нұсқасынан жасанды интеллект көмегімен аударылды; есімдердің жазылуы қазақ тіліндегі анықтамалық сайттармен салыстырылып тексерілді. Қате байқасаңыз, редакцияға хабарлаңыз. Орысша нұсқасы.

Балаға есім таңдау — ата-ана ретінде қабылдайтын маңызды шешім. Есіңізде болсын — есім адамның мінезі мен тағдырына әсер етеді.

Ұлттық статистика бюросының деректері бойынша («Танымал есімдер» құралы, 2026 жылғы қазандағы жағдай бойынша), 2026 жылдың басынан бері Қазақстанда ұл балаларға ең жиі қойылған есімдер: Алан (2039), Алихан (1498), Хамза (1460), Алдияр (1439), Мұхаммед (1406), Айсұлтан (1398), Альтаир (1348), Омар (1325), Амир (1300), Мухаммад (1278). Жетісу облысында: Алан (87), Алдияр (80), Хамза (62), Амир (61), Мухаммад (51), Алихан (49), Айсұлтан (44), Мұхаммед (44), Омар (43), Арлан (40).

Сондай-ақ оқыңыз: Қыз балаға арналған есімдер · Русская версия страницы

Қазақша ер есімдері

Әріп бойынша навигация: А · Ә · Б · Г · Ғ · Д · Е · Ж · З · И · К · Қ · Л · М · Н · О · Ө · П · Р · С · Т · У · Ұ · Ү · Ф · Х · Ш · Ы · І

«А» әрпінен басталатын ер есімдері

АБАЙ	қазақ тілінен, байқағыш, алдын ала ойлайтын, ойшыл деген мағынаны білдіреді.
АББАС	араб және иран тілінен алынған қатал, қатаң, жауынгер. Түрлері — Ғаббас, Каппас, Қапбас.
АБДРАШИД	араб тілінен алынған рашид — ақылды, парасатты, пайымды. Есімнің мағынасы — парасаттының қызметшісі.
АБЗАЛ	араб және иран тілінен алынған — құрметті, асыл, керемет.
АБСАЛАМ	араб тілінен алынған есім сәлемдесу, бейбіт, тыныштық деген мағынаны білдіреді.
АБЫЗ	араб тілінен алынған екі мағынасы бар — сақтаушы, қорғаушы; қазіргі мағынасы — ғалым, білімді. Түрлері — Хафиз, Қапыз. Біріккен тұлғалы есімі — Абызбай.
АБЫЛАЙ	араб тілінен алынған абыл (абыл) — ата, әке. Абдильмамбет есімінің қысқарған түрі.
АБЫЛҒАЗЫ	араб тілінен алынған абыл — ата + ғазы — жауынгер. иран тілінен алынған мағынасы күшті, батыл жауынгердің үлгісі дегенді білдіреді.
АҒАБЕК	көне түркі тілінен алынған аға — көке, үлкен аға, үлкенге сыпайы түрде айтылуы.
АҒЗАМ	араб тілінен алынған есім — ең ұлы, құдіретті деген мағынаны білдіреді.
АҒЫН	қазақ тілінен — қатты ағын, тасқын, екпін деген мағынаны білдіреді.
АДАЙ	көне түркі тілінен алынған балапан. Ауыспалы мағынасы — сәби, бала.
АДАМ	көне еврей тілінен алынған — қызыл еркек (саз балшықтан жасалған адам) деген мағынаны білдіреді. Біріккен тұлғалы есімдер — Адамбек, Адамбай.
АДЫРБАЙ	қазақ тілінен адыр — төбе, шоқы + бай.
АЖАРБЕК	қазақ тілінен ажар — әдемі, сүйкімді, көрнекті + бек. Өте әдемі, көрнекті.
АЗАМАТ	араб тілінен алынған бірнеше мағынасы бар — ұлылық, даңқ; азамат; нағыз жігіт, ержүрек, батыл.
АЗАТ	иран тілінен алынған — еркін, азат, тәуелсіз адам деген мағынаны білдіреді. Біріккен тұлғалы есімдер — Азатбай, Азатбек.
АЙБАР	қазақ тілінен — айбынды, зор деген мағынаны білдіреді.
АЙБАС	қазақ тілінен ай — луна + бас — бастама, басшы. Есімнің мағынасы — басы жарық, ақылды адам.
АЙБАТ	қазақ тілінен — қаталдық, айбынды түр, ашу, батылдық. Есімнің мағынасы — батыл.
АЙБОЛ	қазақ тілінен ай + бол. Есімнің мағынасы — ай сияқты жарық бол.
АЙБОЛАТ	қазақ тілінен ай + болат (болады) — ай болсын, жарық болсын.
АЙБЫН	қазақ тілінен — айбындылық, батылдық, ашу деген мағынаны білдіреді.
АЙҒАЛИ	қазақ және араб тілінен алынған есім әділдікке ұмтылушы деген мағынаны білдіреді.
АЙДАН	қазақ тілінен есімнің мағынасы — айдан да сұлу.
АЙДАР	қазақ тілінен баланың төбесіне қойылған шаш (кекіл, тұлым). Есімнің мағынасы — күшті, мықты, қуатты, әлеуетті. Біріккен тұлғалы есімдер — Айдарбек, Айдархан, Айдарлы.
АЙДАРҒАЛИ	араб және иран тілінен алынған хайдар сөзінің екі мағынасы бар — күшті және арыстан + ғали — биік, жоғары. Есімнің мағынасы — Әлидің арыстаны, батыр, қаһарман Али.
АЙДАРХАН	араб және иран тілінен алынған есімнің мағынасы — патша, арыстан, батыл, ержүрек.
АЙДОС	қазақ тілінен ай + тәжік тілінен алынған дост — дос. Есімнің мағынасы — айдың досы. Түрі — Досай. Біріккен тұлғалы есім — Досайбек.
АЙДЫН	қазақ тілінен екі мағынасы бар: айбындылық, зорлық; жарықтық, күш, қуат; ашық, жарық. Біріккен тұлғалы есім — Айдынғали.
АЙЖАРҚЫН	қазақ тілінен ай + жарқын — сәуле. Есімнің мағынасы — ашық, жарық, нұрлы.
АЙЖАРЫҚ	қазақ тілінен ай + жарық — ашық, айқын. Есімнің мағынасы — айдай жарық.
АЙЖАС	қазақ тілінен ай + жас — жаңа. Есімнің мағынасы — жаңа ай, ашық, таза, адал.
АЙЗАТ	қазақ тілінен ай + иран тілінен алынған зат, зада — сәби, бала деген сөзді білдіреді. Есімнің мағынасы — айға ұқсас, ай сияқты бала.
АЙҚЫН	қазақ тілінен айқын, анық, нақты, белгілі.
АЙМАҒАМБЕТ	қазақ тілінен ай + араб және иран тілінен алынған мохаммед — мақтаулы. Түрлері — Аймағамбет, Айтмұқамбет.
АЙМАҚ	қазақ тілінен мағынасы — өлке, шет, аймақ, айнала, төңірек.
АЙМҰРАТ	қазақ тілінен ай + араб және иран тілінен алынған морад — тілек, мақсат. Есімнің мағынасы — айдай сұлу.
АЙНАБЕК	қазақ тілінен айна + бек. Шыншылдықтың, тазалықтың, адалдықтың белгісі.
АЙНАН	араб тілінен алынған гайнан — шындық, дұрыс, рас.
АЙРАТ	араб және иран тілінен алынған құрметті, сыйлы деген мағынаны білдіреді.
АЙСА	көне еврей, араб, иран тілдерінде Гайса деп кездеседі, қазақ, өзбек, қырғыз тілдерінде Гайса, Қиса, Иса деген түрлері кездеседі.
АЙСАУЫТ	қазақ тілінен ай + сауыт — қорамсақ, сауыт. Есімнің мағынасы — айдай таза, жарқын, жалтыраған және мықты, мәңгілік.
АЙСҮГІР	қазақ тілінен ай + сугур — жауынгер. Есімнің мағынасы — жас сарбаз, жас жауынгер.
АЙТАҚЫН	араб және иран тілінен алынған эйдь — мейрам + иран тілінен алынған ақын — ақын-импровизатор. Есімнің мағынасы — мейрам күні туған ақын-импровизатор. Біріккен тұлғалы есімдер — Айтбай, Айтжан, Айтбек.
АЙТАН	қазақ тілінен ай + тан. Есімнің мағынасы — жарық, айлы тан.
АЙТАС	қазақ тілінен ай + тас. Есімнің мағынасы — айдай сұлу, жарқын және тастай мықты, мәңгілік.
АЙТЕМІР	қазақ тілінен ай + темір. Есімнің мағынасы — айдағы темірдей мықты.
АЙТҚАЛИ, АЙТҒАЛИ	араб тілінен алынған эйдь — мейрам + ғали — жоғары, биік. Есімнің мағынасы — айтулы мейрам.
АЙТУАР	қазақ тілінен ай + туар — шығу деген мағынаны білдіреді. Есімнің мағынасы — бақытты, көңілді, ұзақ өмір сүретін.
АЙТУҒАН	қазақ тілінен ай + туған. Бұл есім ай туғанда дүниеге келген балаға қойылатын болған.
АЙТУДЫ	қазақ тілінен есімнің мағынасы — ай туғанда дүниеге келген.
АЙШУАҚ	қазақ тілінен есімнің мағынасы — айдың нұры.
АЙШЫҚ	қазақ тілінен жарты ай немесе сақина түріндегі өрнек, әшекей деген мағынаны білдіреді.
АҚАЙ	қазақ тілінен есімнің мағынасы — айға ұқсас, жарық, таза, ақ, ашық.
АҚБАЙ	қазақ тілінен ақ. Есімнің мағынасы — адал, таза, шынайы.
АҚБЕРДІ	қазақ тілінен ақ, таза, шын, араб және иран тілінен алынған хак — сый, сыйақы + қазақ тілінен берді. Есімнің мағынасы — ақиқаттың сыйы.
АҚБОЛАТ	қазақ тілінен ақ + иран тілінен алынған болат. Есімнің мағынасы — болаттай мықты.
АҚЕДІЛ	қазақ тілінен ақ + Еділ. Әдетте мұндай есімдерді Еділ жағасында туған балаларға қойған.
АҚЖАН	қазақ тілінен есімнің мағынасы — адал, ақкөңіл, шынайы, пәк, кінәсіз адам.
АҚЖАРҚЫН	қазақ тілінен есімнің мағынасы — көңілді, шат, шынайы.
АҚЖОЛ	қазақ тілінен ақ + жол. Есімнің мағынасы — ақ жол.
АҚЖІГІТ	қазақ тілінен ақ + жігіт. Есімнің мағынасы — ер, батыл, жарайсың.
АҚҚОЖА	қазақ тілінен ақ, таза, араб және иран тілінен алынған хақ — бастық, билеуші + қожа (ходжа) мырза, тәлімгер, қожайын. Есімнің мағынасы — адал тәлімгер.
АҚҚОЗЫ	қазақ тілінен ақ + қозы. Есімнің мағынасы — тыныш, мейірімді.
АҚНАЗАР	араб тілінен алынған хақ — әмірші, билеуші, бастық + назар — қарау, көзқарас, назар; назар, ықылас. Есімнің мағынасы — көмек, мейірімділік, қамқорлық, қолдау.
АҚПАНБЕТ	қазақ тілінен ақпан — қаңтар + бет — құрама ер есімдеріне қосылатын компонент. Есімнің мағынасы — қаңтарда туған.
АҚСҰЛТАН	қазақ тілінен ақ, араб және иран тілінен алынған хақ — әмірші, бастық, сұлтан. Есімнің мағынасы — әмірші, патша.
АҚТАҢ	қазақ тілінен ақ, таза + таң, таң шапағы. Есімнің мағынасы — нұрлы.
АҚТІЛЕК	қазақ тілінен ақ, адал, шынайы + тілек — қалау. Есімнің мағынасы — шындықты қалаушы.
АҚШОРА	қазақ тілінен ақ, таза, адал + көне түркі тілінен алынған шора — мырза, бастық, помещик. Есімнің мағынасы — ақ, мырза, дворян.
АҚЫЛБАЙ	араб және иран тілінен алынған ахл — ақыл, ес, парасат + бай. Есімнің мағынасы — ақылға бай, парасатты.
АҚЫЛБЕК	араб тілінен алынған гахл+ бек. Есімнің мағынасы — ақылды, ерікті.
АҚЫН	иран тілінен алынған акун — әнші, импровизатор. Біріккен тұлғалы есімдер: Алакун, Оразақын, Нұрақын, Баяқын, Тұрдақын және т.б.
АҚЫНЖАН	араб тілінен алынған акун + әнші, ақын, иран тілінен алынған джон — жан. Бұл есім балаға ақын болсын деген тілекпен қойылған.
АҚЫРАП	араб және иран тілінен алынған — ахраб Сарышаян шоқжұлдызы, қазан айына сәйкес келетін Зодиак белгісі.
АЛАЙ	көне түркі тілінен алынған жасақ, бөлім, рота, батальон, полк деген мағынаны білдіреді.
АЛАУ	қазақ тілінен — ашық қызыл түс деген мағынаны білдіреді.
АЛБАТ	араб тілінен алынған албат — түс, түр, түрлі-түсті, алуан түрлі.
АЛҒА	қазақ тілінен — алға, әрқашан алда болу деген мағынаны білдіреді. Есімнің мағынасы — сәтті.
АЛҒЫР	қазақ тілінен — ұста, тапқыр, батыл деген мағынаны білдіреді.
АЛДАН	қазақ тілінен екі мағынасы бар — ата-анаға қуаныш, жұбаныш; тұңғыш, бірінші бала.
АЛДАР	көне түркі тілінен алынған қу, ақылды. Қазақ фольклорының айлакер кейіпкері Алдар Көсені осылай атаған.
АЛМАБАЙ	қазақ тілінен алма + бай. Есімнің мағынасы — алмадай әдемі. Біріккен тұлғалы есімдер — Алмабек, Алматай.
АЛМАС	иран тілінен алынған алмас. Біріккен тұлғалы есімдер — Алмасбай, Алмасбек, Алмасхан.
АЛМҰРТ	иран тілінен алынған алмұрт деген мағынаны білдіреді.
АЛПАМЫС	көне түркі тілінен алынған алп — батыр, алып, алып күш иесі + мамыш — батыр.
АЛПАР	көне түркі тілінен алынған алп — батыр, қаһарман, сарбаз + ар (ер) батыр, батыл. Есімнің мағынасы — батыл сарбаз.
АЛПЫСБАЙ	қазақ тілінен алпыс + бай. Бұл есім әкесі немесе анасы 60 жасқа толғанда туған балаға қойылады.
АЛТАЙ	моңғол тілінен алтан (алтын) — алтын + тай, таг — тау. Есімнің мағынасы — алтын тау, Алтай тауларының атауы. Біріккен тұлғалы есімдер — Алтайбай, Алтайбек.
АЛТЫБАЙ	қазақ тілінен алты + бай. Есімнің мағынасы — алты саусақты.
АЛТЫНБЕК	қазақ тілінен алтын + бек. Есімнің мағынасы — алтын, мәңгілік.
АЛТЫНСАРЫ	қазақ тілінен алтын + сары. Есімнің мағынасы — алтын, әрқашан құрметті адам.
АМАН	араб және иран тілінен алынған — аман, сау, дін аман деген мағынаны білдіреді. Біріккен тұлғалы есімдер — Аманбай, Амандық, Аманбек, Аманғали, Аманжол және т.б.
АМАНБАЙ	араб тілінен алынған аман + бек, бай. Есімнің мағынасы — аман-сау бол, дін аман бол.
АМАНГЕЛДІ	араб тілінен алынған аман + қазақ тілінен келді. Есімнің мағынасы — аман-есен туған. Бүгінгі таңда мұндай есімдер қазақ халқының даңқты ұлының құрметіне жаңа туған нәрестелерге беріледі.
АНАРБАЙ	иран тілінен алынған анар — гранат деген мағынаны білдіреді. Біріккен тұлғалы есімдер — Анарбек, Анартай, Анаржан.
АНДАС	араб тілінен алынған дос, жолдас.
АҢСАҒАН	қазақ тілінен аңсаған, құмартқан деген мағынаны білдіреді.
АҢСАР	қазақ тілінен — аңсаған, қатты сағынған деген мағынаны білдіреді.
АППАҚ	қазақ тілінен — тап-таза, мөлдір деген мағынаны білдіреді.
АРАЙ	қазақ тілінен — таң шапағы, сәуле деген мағынаны білдіреді.
АРАЛБАЙ	қазақ тілінен арал. Есім Арал теңізінің жағасында туған балаға қойылған.
АРБЕК	қазақ тілінен — ұятты, аршыл, намысшыл деген мағынаны білдіреді.
АРБОЛ	қазақ тілінен ар + бол. Есімнің мағынасы — Отанның, ата-ананың арын қорғаушы бол.
АРҚАТ	қазақ тілінен есім — күшті, мықты бол деген мағынаны білдіреді.
АРМАН	иран тілінен алынған — тілек, арман, мақсат деген мағынаны білдіреді.
АРСЕН	грек тілінен алынған арсений — ержүрек, батыл батыр.
АРТЫҚ	қазақ тілінен — ең жақсы, қымбатты, бәрінен жақсы деген мағынаны білдіреді. Біріккен тұлғалы есімдер — Артықбай, Артыққали.
АРЫН	қазақ тілінен — екпін, қарқын, жігер, қуат деген мағынаны білдіреді. Біріккен тұлғалы есімдер — Арынбай, Арынбек.
АРЫНҒАЗЫ	қазақ тілінен арын + араб және иран тілінен алынған ғазы — жауынгер, сарбаз. Есімнің мағынасы — жауынгер, батыл сарбаз.
АРЫНДЫҚ	қазақ тілінен — асау, жігерлі деген мағынаны білдіреді.
АРЫСБАЙ	есім Арыс өзенінің атауынан құралған.
АРЫСТАН	қазақ тілінен — арыстан, ерліктің, батылдықтың белгісі деген мағынаны білдіреді. Біріккен тұлғалы есімдер — Арыстанбек, Арыстанғали, Арыстанбай.
АСАБАЙ	қазақ тілінен — бай, өте бай адам деген мағынаны білдіреді.
АСАН	араб тілінен алынған хасан — өте әдемі, өте жақсы. Біріккен тұлғалы есімдер — Асанбай, Асанбек, Асанғали, Асангелді, Асанжан, Асанхан, Асанмұрат, Асанқожа.
АСҚАН	қазақ тілінен — бәрінен асқан, ерекше деген мағынаны білдіреді.
АСҚАР	қазақ тілінен екі мағынасы бар — өте биік, алынбас тау, шың; тірек, қорған, үміт. Біріккен тұлғалы есімдер — Асқарбай, Асқарбек, Асқарәлі, Асқаржан.
АСТАМ	қазақ тілінен — өзгелерден асқан, үстем, басым, үздік деген мағынаны білдіреді.
АСФАНДИЯР, СПАНДИЯР	иран тілінен алынған бірнеше мағынасы бар — иран жыл санауы бойынша ай атауы; иран эпосының басты кейіпкерлерінің бірінің есімі.
АСХАТ	араб тілінен алынған асхад — ең бақытты, аса бақытты.
АСЫЛ	араб тілінен алынған — негіз, түбір, түпнұсқа; қымбат, асыл. Есімдердің біріккен тұлғалы түрлері — Асылбек, Асылбай, Асылхан, Асылмұрат, Асылқожа және т.б.
АТА	қазақ тілінен — әке деген мағынаны білдіреді. Бұл сөз адамдарға деген құрметті көрсету үшін қосылады.
АТАБАЙ	қазақ тілінен — белгілі, атақты, ауқатты адам деген мағынаны білдіреді.
АТАБЕК	қазақ тілінен — тәрбиеші, ұстаз деген мағынаны білдіреді.
АТАЛЫҚ	қазақ тілінен — атаға тән, атанікі деген мағынаны білдіреді.
АТАМҰРАТ	қазақ тілінен ата + араб және иран тілінен алынған мурад — мақсат, арман. Есімнің мағынасы — атаның мақсаты, арманы.
АТАНИЯЗ	қазақ тілінен ата. Есімнің мағынасы — атаның аяулы арманы, үміті.
АТЫМТАЙ	араб тілінен алынған хатим — жомарт.
АХАН	иран тілінен алынған ахан — темір.
АХАТ	араб тілінен алынған ахад — бір, жалғыз. Есім тұңғыш балаға берілген.
АХМАР	араб тілінен алынған — қызыл.
АХМЕДИЯР	араб тілінен алынған — мақтауға лайық, мақталған.
АХМЕТ	араб тілінен алынған — мақтауға лайық.
АХМЕТСАФА	араб тілінен алынған ахмад — мақтауға лайық, мақталған + сафа — таза, айқын. Есімнің мағынасы — мақтаулы, мақтауға лайық.
АХРАМ	араб тілінен алынған — ең жомарт.
АЯДІЛ	қазақ тілінен ай + араб тілінен алынған адылъ — әділдік, шыншылдық, дұрыстық, дұрыс деген мағынаны білдіреді. Иран тілінен алынған — таза, адал.
АЯН	қазақ тілінен — халыққа кеңінен танымал, айқын, анық деген мағынаны білдіреді.

«Ә» әрпінен басталатын ер есімдері

ӘБДУӘЛИ	араб тілінен алынған уәли — әмірші, бастық, басқарушы, үкімет өкілі.
ӘБДІ	араб тілінен алынған габд (әбді) — мәңгі, шексіз.
ӘБДІБАЙ	араб тілінен алынған габд (әбді) — мәңгі, шексіз + қазақ тілінен бай. Есімнің мағынасы — мәңгі бай.
ӘБДІБАҚИ	араб тілінен алынған габд (әбді) — мәңгі, шексіз + бахи — мәңгі, өміршең. Есімнің мағынасы — ұзақ жасайтын, ғұмырлы.
ӘБДІБАҚЫТ	араб тілінен алынған әбді – мәңгі + бақыт. Есімнің мағынасы — мәңгі бақытты.
ӘБДІБЕК	араб тілінен алынған габд (әбді) — мәңгі, шексіз + қазақ тілінен бек. Есімнің мағынасы — әрқашан берік, күшті, мықты.
ӘБДІҒАЗИЗ	араб тілінен алынған габд (әбді) — мәңгі, шексіз + ғазиз — қымбатты, құрметті.
ӘБДІҒАЛИ	араб тілінен алынған габд (әбді) — мәңгі, шексіз + ғали — қымбатты, бағалы, сүйікті. Есімнің мағынасы — мәңгі сүйікті, әрдайым қымбатты, құрметті.
ӘБДІҒАППАР	араб тілінен алынған габд (әбді) — мәңгі, шексіз + гаффар — бәрін кешіруші. Есімнің мағынасы — бәрін кешіруші әміршінің қызметшісі, өз қожайынының қызметшісі.
ӘБДІҒОЖА	араб тілінен алынған ходжа — мырза, ұстаз, тәлімгер, қожайын.
ӘБДІЖАППАР	араб тілінен алынған джаббар — құдіреттінің қызметшісі, күшті.
ӘБДІЖӘМІЛ	араб тілінен алынған габд (әбді) — мәңгі, шексіз + жәміл — әдемі, сұлу, сүйкімді; мейірімді, кешірімді, қайырымды, сыпайы.
ӘБДІКӘРІМ	араб тілінен алынған габд (әбді) — мәңгі, шексіз + кәрім жомарт, құдіретті; мейірімді, сүйкімді, жағымды, тартымды.
ӘБДІҚАДЫР	араб тілінен алынған габд (әбді) — мәңгі, шексіз + қадыр — құдіретті. Есімнің мағынасы — артықшылық, абырой, үстемдік.
ӘБДІҚАЙЫМ	араб тілінен алынған габд (әбді) — мәңгі, шексіз + каим — мәңгі бар, мәңгілік.
ӘБДІМАНАТ	араб тілінен алынған габд (әбді) — мәңгі, шексіз + манап ақсүйек, дворян.
ӘБДІМӘЖИТ	араб тілінен алынған маджит — құдіретті, даңқты, атақты. Есімнің мағынасы — атақтылардың, даңқтылардың қызметшісі.
ӘБДІМӘЛІК	араб тілінен алынған габд (әбді) — мәңгі, шексіз + мәлік патша. Есімнің мағынасы — патшаның қызметшісі.
ӘБДІНАСЫР	араб тілінен алынған насыр — көмектесуші, жеңімпаз.
ӘБДІНҰР	араб тілінен алынған — мәңгі гүлденуші, жарқыраушы.
ӘБДІРАСУЛ	араб тілінен алынған расул — елші, өкіл. Синонимі — Абдрасил, Абдирасл.
ӘБДІРАХИМ	араб тілінен алынған рахим — мейірімді, рақымды, ақкөңіл. Есімнің мағынасы — мейірімділіктің, қайырымдылықтың қызметшісі.
ӘБДІРАХМАН	араб тілінен алынған рахман — мейірімді, қайырымды, қарапайым. Есімнің мағынасы — рақымдының қызметшісі.
ӘБДІСАЛАМ	араб тілінен алынған салам — бейбітшілік, амандық. Есімнің мағынасы — бейбітшілікті, тыныштықты, амандықты жақтаушы. Синонимі — Абсалам.
ӘБДІСАМАТ	араб тілінен алынған самад — мәңгі, тұрақты, орнықты. Есімнің мағынасы — мәңгі жасаушы.
ӘБДІСАТТАР	араб тілінен алынған саттар — кешіруші, бүркеуші, жасырушы; қорғаушы, қамқоршы.
ӘБДІСЕЙІТ	араб тілінен алынған габд құл + сейид — қожайын, ие, мырза, басшы. Есімнің мағынасы — ерікті орындаушы.
ӘБДІХАЙЫР	араб тілінен алынған габд (әбді) — мәңгі, шексіз + хаир — жақсылық, игілік, игі істің, асылдықтың, қайырымдылықтың қызметшісі.
ӘБДІХАЛЫҚ	араб тілінен алынған габд (әбді) — мәңгі, шексіз + халық адамдар, халық, ұлт. Есімнің мағынасы — халық қызметшісі.
ӘБДІХАЛЫҚ	араб тілінен алынған габд — қызметші, құл + халк — жасаушы, жаратушы; халық, тобыр. Есімнің мағынасы — халық қызметшісі.
ӘБДІХАМИТ	араб тілінен алынған хамид — мақтаулы, мақтауға лайық.
ӘБДІШҮКІР	араб тілінен алынған шукран — құрмет, алғыс айту, мадақтау, мақтау.
ӘБЕТ	араб тілінен алынған абад — мәңгілік, шексіз. Есімнің мағынасы — ұзақ жасаушы.
ӘБУ	араб тілінен алынған әбу — әке.
ӘБУБӘКІР	араб тілінен алынған әбу — әке + бикер — тұңғыш; адал, пәк. Есімнің мағынасы — әкесінің тұңғышы.
ӘБУҒАЛИ	араб тілінен алынған әбу — әке + ғали — биік, ұлы, жоғары. Есімнің мағынасы — ұлының әкесі.
ӘБУҒАЛЫМ	араб тілінен алынған әбу — әке + ғалым — білімді, оқымысты. Есімнің мағынасы — білімді, көп білетін, білімнің әкесі.
ӘБУНАСЫР	араб тілінен алынған әбу — әке + наср — көмектесуші, көмекші; жеңімпаз. Есімнің мағынасы — жеңістің әкесі.
ӘБУСАДЫҚ	араб тілінен алынған әбу — әке + садих — шынайы, ақкөңіл, адал, шыншыл. Есімнің мағынасы — адал, шындықтың әкесі.
ӘБУТӘЛІП	араб тілінен алынған әбу — әке + талиб — білім іздеуші; сұраушы; студент.
ӘБІЛ	араб тілінен алынған абу — әке, қарапайым тілде және көбінесе Абилгазы, Абилманап, Абилтай және т.б. сияқты күрделі жеке есімдердің құрамында қолданылады.
ӘБІЛҒАЗИЗ	араб тілінен алынған ғазиз — күшті, мықты; сирек, бағалы; сүйкімді, қымбатты.
ӘБІЛҒАЗЫ	араб тілінен алынған ғазы — жауынгер, сарбаз, солдат.
ӘБІЛҚАЙЫМ	араб тілінен алынған каюм — мәңгі бар.
ӘБІЛҚАЙЫР	араб тілінен алынған хаир — қайырымдылық, мейірімділік. Есімнің мағынасы — қайырымдылықтың, мейірімділіктің, адамгершіліктің әкесі.
ӘБІЛҚАСЫМ	араб тілінен алынған хасим — әдемі, сүйкімді.
ӘБІЛФАИЗ	араб тілінен алынған фейз — молшылық, артықшылық; жомарттық, байлық; жеңімпаз, жеңуші. Есімнің мағынасы — жомарттықтың әкесі.
ӘБІЛХАН	қазақ тілінен хан — билеуші. Есімнің мағынасы — билеушінің әкесі.
ӘДИ	араб тілінен алынған әди — билеуші, басшы, қолбасшы.
ӘДІЛ	араб тілінен алынған ғаділ — әділеттілік, адалдық, дұрыстық, дұрыс. Біріккен тұлғалы есімдер — Әділбай, Әділбек, Әділғазы, Әділхан, Әділжан, Жаңаділ, Бекаділ, Нұраділ, Жұмәділ және т.б.
ӘЖІБАЙ	көне түркі тілінен алынған әжі — үлкен аға + бай. Біріккен тұлғалы есімдер — Әжібек, Әжіғали, Әжігерей, Әжнмұхамбет, Әжмұхамбет.
ӘЗЕЛ	араб тілінен алынған әзіл — мәңгілік.
ӘЗЕРБАЙ	иран тілінен алынған әзер — от. Есімнің мағынасы — батыл, ержүрек адам.
ӘЗІЗ	араб тілінен алынған әзіз — құрметті, қымбатты, сүйікті, аяулы, асыл. Біріккен тұлғалы есімдер — Әзізбай, Әзізбек, Әзізхан, Әзізғали, Әзізқожа, Әзізәлі, Әзізжан, Әзізсейіт.
ӘЗІЛХАН	көне түркі тілінен алынған әзілу — тұқым қуалайтын, рулық + хан.
ӘЗІМ	араб тілінен алынған әзім — ұлы, үлкен, атақты; күш, қуат. Біріккен тұлғалы есімдер — Әзімбай, Әзімжан, Әзімхан.
ӘКПАР	араб тілінен алынған акбар — ұлы, ең үлкен, ең ұлы, құрметті.
ӘКРАМ	араб тілінен алынған акремъ — құрметті, асыл, мейірімді, ең жомарт. Біріккен тұлғалы есімдер — Акрамбай, Акрамбек.
ӘКІМ	араб тілінен алынған хаким — данышпан, кемеңгер, ақылды. Біріккен тұлғалы есімдер — Әкімбай, Әкімбек, Әкімқожа, Әкімжан, Әкімнұр, Әкімтай, Әкімхан.
ӘЛҒАЗЫ	араб тілінен алынған альгазун — жауынгер, соғыскер, сарбаз.
ӘЛИ	араб тілінен алынған гали — биік, асқақ, жоғары. Біріккен тұлғалы есімдер — Әлиайдар, Алиасқар, Алиахмет, Алихан.
ӘЛИАЙДАР	гали + хайдар — арыстан. Есімнің мағынасы — Әли арыстандай күшті.
ӘЛИАСҚАР	есімнің мағынасы — құдіретті Әли.
ӘЛНҰР	араб тілінен алынған гали — биік, жоғары + нұр — жарық, сәуле. Есімнің мағынасы — биік сәуле.
ӘЛІБИ	араб тілінен алынған гали + қазақ тілінен би. Есімнің мағынасы — жоғарғы би.
ӘЛІМ	араб тілінен алынған галим — білімді, сауатты; ғалым, дана. Біріккен тұлғалы есімдер: Әлімбай, Әлімбек, Әлімжан, Әлімқұл, Әлімхан.
ӘЛІШЕР	араб тілінен алынған гали — асқақ, жоғары + иран тілінен алынған шер — арыстан.
ӘМЕТ	араб тілінен алынған — мерзім, шек.
ӘМИН	араб тілінен алынған — адал, сенімді; қауіпсіз, асыл.
ӘМІР	араб тілінен алынған — әмірші, бастық; нұсқау. Біріккен тұлғалы есімдер — Әмірбай, Әмірбек, Әміржан, Әміртай. Синонимі — Міртай.
ӘМІРБЕК	көне түркі тілінен — дос, сүйікті, жолдас. Біріккен тұлғалы есім — Әміржан.
ӘНЕС	араб тілінен алынған әнис — дос.
ӘНУАР, ӘНВАР	араб тілінен алынған нұр — жарық, жарқын, айқын, жылтыр, жарқыраған, сәулелі. Біріккен тұлғалы есімдер — Әнуарбек, Әнуархан.
ӘПСАМАТ	араб тілінен алынған есім — қайырымды, мәңгілік деген мағынаны білдіреді.
ӘРІП	араб тілінен алынған әріп қабілетті, білгір, білімпаз, түсінетін; данышпан, кемеңгер. Біріккен тұлғалы есімдер — Әріпбай, Әріпжан, Әріпқан.
ӘСЕР	араб тілінен алынған әсір әсер; ықпал; ескерткіш, белгі.
ӘСЕТ	араб тілінен алынған әсәд арыстан; күн жылының 5-ші айына сәйкес келетін Зодиак белгісі.
ӘСКЕР	араб тілінен алынған ғаскер — әскер, сарбаз, жауынгер. Біріккен тұлғалы есім — Асқарбек.
ӘУЕЗ	араб тілінен алынған ауаз — дауыс, дыбыс. Біріккен тұлғалы есімдер — Ауэзбай, Ауэзбек, Ауэзхан.
ӘУЕЛ	араб тілінен алынған әуел — басы, бірінші, бастапқы. Біріккен тұлғалы есімдер — Ауельбай, Ауельбек, Ауельхан.
ӘШЕКЕЙ	қазақ тілінен — әшекей, ою, өрнек.
ӘШІМ	араб тілінен алынған хашим — құрметті, сыйлы.
ӘШІМБАЙ	араб тілінен алынған хашим + қазақтың бай сөзі. Балаға бұл есімді қою арқылы ата-анасы оның құрмет пен сыйға бөленуін тілеген.
ӘШІМХАН	араб тілінен алынған хашим + хан. Мұндай есімдер ата-ананың балалары бақытты, атақты адам болсын деген тілегін білдіреді.
ӘШІР	иран тілінен алынған Гашир — оныншы; Мұхаррам айының оныншы күні. Осы күні туған балаларға осылай ат қойған. Біріккен тұлғалы есімдер — Аширбай, Аширбек, Аширхан, Аширали және т.б.

«Б» әрпінен басталатын ер есімдері

БАБА	иран тілінен алынған бобо — ата, баба. Біріккен тұлғалы есімдер — Бабажан, Бабахан, Бабанияз.
БАБАҒАЛИ	араб және иран тілінен алынған есім — Ғали ата, баба деген мағынаны білдіреді.
БАБАҒОЖА	араб және иран тілінен алынған есім — үлкен қожайын, мырза деген мағынаны білдіреді.
БАБАЖАН	иран тілінен алынған есім — әкенің, атаның жаны деген мағынаны білдіреді.
БАБАНИЯЗ	араб тілінен алынған бобо + нияз — өтініш, ынта, жалбарыну; үміт; сыйлық.
БАБАС	әзірбайжан тілінен алынған бабасы — әкетай, ата.
БАБАХАН	иран және қазақ тілінен есім — үлкен хан, патша деген мағынаны білдіреді.
БАҒАШАР	иран тілінен алынған бэхт — бақыт + қазақ тілінен аш — ашу. Есімнің мағынасы — бағы жанған адам.
БАҒДАТ	иран тілінен алынған бағ — құдай + дад — сый, тарту. Есімнің мағынасы — құдайдың сыйы.
БАҒЛАН	қазақ тілінен — ерте туған қозы деген мағынаны білдіреді. Ауыспалы мағынасы — гүлденген жас жігіт.
БАҒЫБАЙ	араб тілінен алынған бэхт — бақыт + қазақ тілінен бай. Есімнің мағынасы — бақытты, көңілді адам.
БАДАМБАЙ	иран тілінен алынған бадам + бай. Есімнің мағынасы — үлкен бадам бағы бар бай адам.
БАЗАН	араб тілінен алынған — бассейн.
БАЗАР	иран тілінен алынған — мереке, базар күні.
БАЗАРАЛЫ	иран тілінен алынған базар + араб және иран тілінен алынған гали, алы — биік, жоғары. Есімнің мағынасы — көңілді, мейірімді.
БАЗАРБАЙ	иран тілінен алынған базар + бай. Есімнің мағынасы — қуаныш пен мерекеге толы.
БАЗЫЛ	араб тілінен алынған базл — жомарттық, мол шығын, сый. Түрлері — Фазыл, Пазыл. Біріккен тұлғалы есімдер — Базылбек, Фазылбек, Фазылхан, Пазылбек.
БАЙ	көне түркі және қазақ тілінен, ауқатты, бай адам деген мағынаны білдіреді.
БАЙБАҚТЫ	қазақ тілінен бай + бақты — күтті, тосты. Балаға осындай есім беру арқылы ата-анасы оның бай, атақты адам болып өсуін тілеген.
БАЙБАРС	қазақ тілінен бай – бай + көне түркі тілінен алынған барс — түркі күнтізбесінің үшінші айының атауы. Бұл есім әдетте осы айда туған балаға қойылған.
БАЙБЕК	қазақ тілінен бай + бек — князь, бастық; мықты. Есімнің мағынасы — құдіретті, күшті.
БАЙБОЛ	қазақ тілінен бай + бол. Есімнің мағынасы — бай адам бол.
БАЙБОЛАТ	қазақ тілінен бай + болат. Есімнің мағынасы — бала бай адам болады.
БАЙБОЛДЫ	қазақ тілінен бай + болды — жетеді, жеткілікті. Есімнің мағынасы — біз балаға байыдық. Бұл есімді әдетте көп балалы отбасында туған ұлға қойған.
БАЙБОСЫН, БАЙБОЛСЫН	қазақ тілінен бай + босын — болсын. Есімнің мағынасы — бала бай болсын.
БАЙБӨРІ	көне түркі және қазақ тілінен бай + бөрі — қасқыр. Біріккен тұлғалы есімдер — Бөрібай, Бөрі.
БАЙҒАЛИ	қазақ тілінен бай + араб тілінен алынған ғали — асқақ, жоғары. Есімнің мағынасы — өте бай адам.
БАЙҒАНАТ	қазақ тілінен бай + қанат. Есімнің мағынасы — туысы көп адам.
БАЙҒАНИ	бай + араб тілінен алынған ғани — бай, ауқатты адам.
БАЙҒОЖА	қазақ тілінен бай + иран тілінен алынған қожа — қожайын, мырза, тәлімгер.
БАЙДАР	қазақ және араб тілінен алынған есім байлық иесі, қожайыны деген мағынаны білдіреді.
БАЙДӘУЛЕТ	бай + араб тілінен алынған дәулет — байлық, бақыт; мемлекет, держава. Есімнің мағынасы — өте бай, бақытты адам.
БАЙДІЛДА	бай + араб тілінен алынған ділда — алтын ақша, таза алтын. Есімнің мағынасы — ақшасы көп.
БАЙЖАН	бай + тәжік тілінен алынған джон — жан, өмір. Мұндай есімдер ата-ананың үйде көп бала болсын деген тілегін білдірген.
БАЙЖАНБАЙ	бай + иран тілінен алынған жан + бай. Бұл есім отбасында көп бала болсын, баланың достары мен туыстары көп болсын деген тілекпен қойылған.
БАЙЖАРАС	бай + жарас — лайық болу, жарасу. Есімнің мағынасы — байлық оған жарасады, байлық лайық.
БАЙЖОЛ	бай + қазақ тілінен жол. Ауыспалы мағынасы — сәттілік серік болады.
БАЙЖІГІТ	бай + қазақ тілінен жігіт – бозбала; жарайсың.
БАЙЗАҚ	қазақ тілінен бай + ұзақ. Есімнің мағынасы — ұзақ өмір сүруші.
БАЙҚОШҚАР	қазақ тілінен бай + қошқар — ірі мүйізді қошқар. Есімнің мағынасы — өсімтал.
БАЙҚҰТ	қазақ тілінен бай + құт — бақыт, сәттілік. Есімнің мағынасы — сәтті.
БАЙҚҰТТЫ	қазақ тілінен бай + құтты — бақытты. Есімнің мағынасы — бақытты бай.
БАЙЛЫ	қазақ тілінен — бақытты, аса бай, ауқатты.
БАЙМАҒАМБЕТ	бай + араб тілінен алынған махамбет — мадақталатын, кеңінен танымал.
БАЙМАДИ	бай + араб тілінен алынған мәдид — ұзақ. Ата-анасы балаға ұзақ, бақытты өмір тілейді.
БАЙМАН	бай + тәжік тілінен алынған ман — адам. Есімнің мағынасы — бай адам.
БАЙМҰРАТ	бай + араб тілінен алынған мұрат – мақсат. Есімнің мағынасы – арманына жеткен бай.
БАЙМЫРЗА	бай + иран тілінен алынған мырза — ханзада.
БАЙНАЗАР	бай + араб тілінен алынған назар — ықылас, көзқарас. Есімнің мағынасы — мейірімді.
БАЙНҰР	бай + араб тілінен алынған нұр — жарық, сәуле, шұғыла. Есімнің мағынасы — бақытты, көңілді, нұрлы.
БАЙСАЛ	қазақ тілінен, кішіпейілділік, бейбітшілік, тыныштық, келісім деген мағынаны білдіреді.
БАЙСАН	бай + сан. Ауыспалы мағынасы — сансыз көп.
БАЙСАРЫ, БАЙСАР	бай + сары, сары шашты, жирен.
БАЙСЕРКЕ	бай + серке — піштірілген теке.
БАЙСҰЛТАН	бай + араб тілінен алынған сұлтан — билік. Есімнің мағынасы — билеуші.
БАЙТАҚ	қазақ тілінен, кең-байтақ, шетсіз-шексіз, кең жайылған; көпшілік, көп мөлшер деген мағынаны білдіреді.
БАЙТАС	бай + тас. Есімнің мағынасы — тастай мәңгілік әрі берік.
БАЙТЕМІР	бай + темір. Есімнің мағынасы — темірдей мәңгі, берік.
БАЙТУ	бай + ту. Есімнің мағынасы — бала бай болып дүниеге келді.
БАЙТУҒАЙ	бай + туғай. Есімнің мағынасы — туа берсін, пайда бола берсін.
БАЙТҰР	бай + тұр. Есімнің мағынасы — бақытты өмір сүр, бай бол.
БАЙШЫ	қазақ тілінен есімнің мағынасы — байы, бай бол.
БАЙЫЗБАЙ	араб тілінен алынған файз — жомарттық, молшылық + қазақ тілінен бай.
БАЙЫР	қазақ тілінен есімнің мағынасы — бай, бақытты болады.
БАҚАЙ	араб тілінен алынған бахи — берік, тұрақты, мәңгі.
БАҚИ	араб тілінен алынған — мәңгі, адал, тұрақты.
БАҚҚОЖА	араб тілінен алынған бахт — бақыт, сәттілік + араб және иран тілінен алынған ходже — ұстаз, қожайын. Есімнің мағынасы — бақытты ұстаз, жомарт қожайын.
БАҚТАЛАП	араб тілінен алынған бахи + қазақ тілінен талап — талант, ұмтылыс, бастама.
БАҚТАРАЙ	араб тілінен алынған бахт — бақыт + қазақ тілінен арай — таңғы шапақ, сәуле. Есімнің мағынасы — бақытты, нұрлы.
БАҚТИЯР	иран тілінен алынған — бақытты, бағы жанған, бақыт жолдас болған деген мағынаны білдіреді.
БАҚТЫБАЙ	араб тілінен алынған бахт + ты аффиксі + бай. Есімнің мағынасы — аса бақытты адам.
БАҚЫТБЕК	қазақ тілінен есімнің мағынасы — өте бақытты, сәтті.
БАҚЫТЖАН	араб тілінен алынған бахт + иран тілінен алынған джан. Есімнің мағынасы — бақытты адам, бақытты жан.
БАҚЫТЖАР	араб тілінен алынған бахт + қазақ тілінен жар — дос. Есімнің мағынасы — бақыттың досы, сәттіліктің серігі.
БАҚЫТКЕЛДІ	қазақ тілінен есімнің мағынасы — бақытты өмірге келді.
БАҚЫТҚАЛЫ	қазақ тілінен есімнің мағынасы — өте бақытты.
БАЛАБАЙ	қазақ тілінен бала + бай. Есімнің мағынасы — балаға бай, көп балалы.
БАЛАҚАЙ	қазақ тілінен бала сөзінен жасалған есімнің еркелету түрі.
БАЛАХМЕТ	араб тілінен алынған бал — жүрек, жан, ақыл, назар; қанат, қол. Есімнің мағынасы — ата-анасының жаны, қанаты, тірегі. Біріккен тұлғалы есімдер — Балкибай, Балкибек.
БАЛҒАБЕК	қазақ тілінен балға + бек. Есімнің мағынасы — балғадай берік.
БАЛҒОЖА	араб тілінен алынған бал — жүрек + ходжа — қожайын. Есімнің мағынасы — жүрек қожайыны, жүрек әміршісі.
БАЛМҰҚАН	араб тілінен алынған бал — жүрек + араб тілінен алынған мұхан — қызметші, жұмысшы. Есімнің мағынасы — адал жүректі, берілген қызметкер.
БАЛТА	қазақ тілінен балта. Мұндай есімдер бала батыл, ширақ, мықты, төзімді болсын деген тілекпен қойылған.
БАЛУАНҒАЛИ	иран және араб тілінен алынған пахлеван — батыр, қаһарман, алып, күшті, палуан + араб тілінен алынған ғали — биік, жоғары. Есімнің мағынасы — ең күшті палуан, ең ұлы батыр.
БАПА	араб тілінен алынған уафа — дұрыстық, адалдық; толықтық; сөзінде, уәдесінде тұру.
БАРАҚ	араб тілінен алынған баррақ — жылтыр, жарқыраған.
БАРАТ	араб тілінен алынған бара — азат етілген, еркін.
БАРЖАҚСЫ	қазақ тілінен бар, барлық + жақсы. Есімнің мағынасы — бәрі жақсы, бәрі сәтті.
БАРИ	араб тілінен алынған бари — жаратушы.
БАРЛАС	моңғол тілінен — батыр, атақты немесе ержүрек адам.
БАРЛЫБАЙ	көне қазақ тілінен барлы — үлкен, зор + бай. Есімнің мағынасы — ауқатты, бай.
БАРЫС	қазақ тілінен мағынасы — барыс; жыл санаудың үшінші жылының атауы.
БАСАР	қазақ тілінен басар. Мұндай есім балалары жиі шетінейтін отбасында жаңа туған нәрестелер ұзақ өмір сүрсін, қайтыс болған баланың орнын бассын деген тілекпен қойылған.
БАСҚАН	қазақ тілінен мағынасы — басқан.
БАСТАУБАЙ	қазақ тілінен бастау + бай. Есімнің мағынасы — бұлақ суындай адал, таза.
БАСЫМ	қазақ тілінен басым — күштірек, көбірек, бірінші кезектегі, басты.
БАТТАЛ	иран тілінен алынған баттол — қайтпас, батыл, өжет.
БАТТАЛХАН	иран тілінен алынған баттол – жанкешті, батыл, өжет + түркі тілінен алынған хан. Есімнің мағынасы — жанкешті, батыл, өжет хан.
БАТЫР	қазақ тілінен батыр, ержүрек, батыл, қаһарман деген мағынаны білдіреді.
БАТЫРАЛЫ	қазақ тілінен батыр + алы ержүрек, батыл, мықты, күшті батыр. Синонимі — Бекбатыр.
БАТЫРЛАН	қазақ тілінен батыр + лан жұрнағы — батылдану, ерлік көрсету.
БАТЫРХАН	қазақ тілінен батыр + хан. Ержүрек, батыл, қаһарман хан.
БАТЫРША	қазақ тілінен батыр + иран тілінен алынған ша — қаһарман.
БАУБЕК	қазақ тілінен — өмірде тұрақты, берік деген мағынаны білдіреді. Синонимі — Бекбау.
БАУЫРЖАН	қазақ тілінен бауыр — туысқан, аға-іні + иран тілінен алынған джон — жан. Есімнің мағынасы — адамгершілігі мол.
БАЯЗИТ	араб тілінен алынған Абуязид есімінің қысқартылған түрі — язид — асып түсуші, озушы.
БАЯН	араб тілінен алынған — айқындық, көне түркі тілінен алынған бақытты. Есімнің мағынасы — шексіз бақытты.
БАЯНДЫ	қазақ тілінен — тұрақты, өзгермейтін, берік деген мағынаны білдіреді.
БАЯРЫСТАН	қазақ тілінен бай + арыстан. Есімнің мағынасы — батылдыққа бай.
БАЯТ	араб тілінен алынған — ақ, ақтық.
БАЯХМЕТ	бай + араб тілінен алынған ахмед мақтау. Есімнің мағынасы — мақтауға лайық.
БӘКІР	араб тілінен алынған есімнің мағынасы — зерттеуші, оқымысты.
БӘЛКИ	қазақ тілінен мағынасы — былбырау, балқу, нәзік болу, жарқырау. Біріккен тұлғалы есім — Балкибек.
БӘШІР	араб тілінен алынған — қуанышты хабар әкелетін адам, хабаршы, жаршы.
БЕГАЙДАР	қазақ тілінен бек — мықты, берік, күшті + араб тілінен алынған айдар ұл баланың төбесіне қойылған шаш; араб тілінен алынған хайдар — арыстан. Есімнің мағынасы арыстандай күшті, мықты.
БЕГЕШ	көне түркі тілінен алынған — ханзада.
БЕДЕЛБАЙ	қазақ тілінен бедел + бай. Есімнің мағынасы — беделді.
БЕДЕЛБЕК, БЕДЕЛХАН	қазақ тілінен бедел + бек — аса ықпалды, беделді.
БЕЙБІТ	иран тілінен алынған — бейбітшілік, тыныш, сабырлы деген мағынаны білдіреді.
БЕЙБІТЖАН	иран тілінен алынған бейбіт + жан — тыныштықты, бейбітшілікті сүйетін адам, бейбітшіл.
БЕЙҚҰТ	иран тілінен алынған — тыныш, алаңсыз деген мағынаны білдіреді.
БЕЙСЕНБІ	иран және тәжік тілінен алынған бей — күшті + шамбе — күн, яғни аптаның төртінші күні. Есімнің мағынасы — бейсенбі, осы күні туған балаға осындай есім берілген.
БЕЙХАН	әзербайжан және түрік тілінен алынған бей күшті, мықты.
БЕЙІМБЕТ	қазақ және араб тілінен алынған би — кінәз, басшы, қазы.
БЕЙІС	иран тілінен алынған бахшт — жұмақ. Біріккен тұлғалы есімдер — Бейісәлі, Бейісбай, Бейісбек, Бейісқали және т.б.
БЕК	қазақ тілінен — феодалдық билеуші, басшы; мықты, берік деген мағынаны білдіреді.
БЕКБАЙ	қазақ тілінен бек билеуші, басшы + бай.
БЕКБАТЫР	қазақ тілінен бек + батыр. Есімнің мағынасы — мықты, күшті, қуатты батыр.
БЕКБАУ	қазақ тілінен — өмірде тұрақты, мықты. Синонимі — Баубек.
БЕКБЕРГЕН	қазақ тілінен бек + берген. Есімнің мағынасы — аман-есен туып, мәңгі жасайды.
БЕКБОЛ	қазақ тілінен бек + бол. Есімнің мағынасы мықты бол, ұзақ жаса.
БЕКБОЛАТ	қазақ тілінен бек + болат, болады немесе болат. Есімнің мағынасы — болаттай мықты болады, ұзақ жасайды.
БЕКДАИР	қазақ тілінен бек — басшы, билеуші + араб тілінен алынған даир, даира — аудан, аймақ. Есімнің мағынасы — ауданның немесе бүкіл аймақтың басшысы, билеушісі.
БЕКЕЖАН	қазақ тілінен беке — ханзада + тәжік тілінен алынған жан. Есімнің мағынасы — жанның ханзадасы.
БЕКЕЙ	қазақ тілінен — мықты, берік бол деген мағынаны білдіреді.
БЕКЕМБАЙ	қазақ тілінен бекем — мықты, күшті + бай. Есімнің мағынасы — мықты, күшті адам.
БЕКЕШ	әзербайжан тілінен алынған бекеш, бекиш — ханзада.
БЕКЖАН	бек + тәжік тілінен алынған жан. Есімнің мағынасы — мықты, қайратты, жігерлі адам.
БЕКЖАСАР	қазақ тілінен бек — мықты, берік + қазақ тілінен жасар — жасайды. Есімнің мағынасы — ұзақ жасасын.
БЕКЖІГІТ	қазақ тілінен бек — мықты, берік, күшті + жігіт. Есімнің мағынасы — күшті жігіт.
БЕКЗАТ	қазақ тілінен бек — мықты + иран тілінен алынған зат, зада – бектің ұлы, ақсүйек ұрпағы деген мағынаны білдіреді.
БЕККЕЛДІ	қазақ тілінен бек — мықты + келді. Есімнің мағынасы — мықты, күшті болып туды.
БЕКҚАЛИ	қазақ және араб тілінен алынған есімнің мағынасы — мықты, күшті.
БЕКЛАН	қазақ тілінен бек — мықты + лан жұрнағы. Есімнің мағынасы — күшті, қуатты.
БЕКМҰРАТ	қазақ тілінен бек – күшті + араб тілінен алынған мұрат — мақсат, тілек, үлкен бақыт тілеу, оның мақсатының орындалуы.
БЕКМҰХАМБЕТ	қазақ тілінен бек — күшті + араб есімі Мұхамед, мағынасы — күшті Мұхамед.
БЕКНАЗАР	бек + араб тілінен алынған назар — көзқарас, қарау.
БЕКНАР	қазақ тілінен бек — күшті + иран тілінен алынған нар — өмірлік күш, қуат.
БЕКНИЯЗ	қазақ тілінен бек — күшті + иран тілінен алынған нияз — өтініш, ынта; үміт; сыйлық, тарту.
БЕКСЕЙІТ	қазақ тілінен бек — мықты, күшті + араб тілінен алынған саид — мырза, басшы, бастық; құрметті, сыйлы. Есімнің мағынасы — күшті бастық.
БЕКСҰЛТАН	қазақ тілінен бек күшті + араб тілінен алынған сұлтан — билеуші, әмірші. Есімнің мағынасы — күшті, ықпалды әмірші. Синонимі — Сұлтанбек.
БЕКТЕМІР	қазақ тілінен бек — мықты, берік + темір. Есімнің мағынасы — темірдей берік.
БЕКТЕМІС	қазақ тілінен бекте — нығайту, бекем ұстау деген мағынаны білдіреді.
БЕКТЕН	қазақ тілінен бек мықты, берік + тен жұрнағы. Есімнің мағынасы — мықты, берік болу.
БЕКТҰР	қазақ тілінен бек — мықты, берік + тұр — өмір сүр. Есімнің мағынасы — сау бол, ұзақ жаса.
БЕКТҰРҒАН	қазақ тілінен есімнің мағынасы — ұзақ жасайтын. Синонимі — Тұрғанбек.
БЕКТҰРСЫН	қазақ тілінен бек – күшті, мықты + тұрсын — өмір сүрсін.
БЕКТІЛЕУ	қазақ тілінен бек — өте мықты + тілеу. Есімнің мағынасы — аса жақсы, ізгі тілек.
БЕКІН	бек + ін — қайраттан, шыда, мықты бол.
БЕЛАСАР	қазақ тілінен бел — тірек, күш + асар – көмек.
БЕЛАСЫЛ	бел + асыл — қымбат, бағалы.
БЕЛБЕРДІ	бел + берді — тірек, үміт берді, яғни ұл берді.
БЕЛГІБАЙ	көне түркі тілінен алынған білге — дана, данышпан + бай. Есімнің мағынасы — дана.
БЕЛЕС	қазақ тілінен — асу, төбе.
БЕРГЕН	қазақ тілінен есімнің мағынасы — ұл туды.
БЕРДЕН	қазақ тілінен есімнің мағынасы — беруші.
БЕРДИЯР	қазақ тілінен берди + иран тілінен алынған яр — дос деген мағынаны білдіреді. Есімнің мағынасы — дос берди.
БЕРДІ	қазақ тілінен берді — сыйлады. Біріккен тұлғалы есімі — Бердібай.
БЕРДІМҰРАТ	қазақ тілінен берді — сыйлады + араб тілінен алынған мұрад — тілек, мақсат деген мағынаны білдіреді. Есімнің мағынасы — берілген мақсат.
БЕРДІНИЯЗ	қазақ тілінен берді — сый + иран тілінен алынған нияз — жалбарыну деген мағынаны білдіреді. Есімнің мағынасы — сұрап алынған. Қысқарған түрі — Бернияз.
БЕРЕКЕ	қазақ тілінен — береке, молшылық.
БЕРЕН	қазақ тілінен — ең жақсы болат.
БЕРЖАН	қазақ тілінен бер — сыйла + жан. Есімнің мағынасы — ештеңе аямайтын, жомарт адам.
БЕРКІН	қазақ тілінен — бекін деген мағынаны білдіреді. Есімнің мағынасы — мықты, күшті болу.
БЕРҚАЙЫР	қазақ тілінен бер, берді — сыйлады + араб тілінен алынған кейр — жақсы, мейірімді, қайырымды, керемет. Есімнің мағынасы — мейірімді, қайырымды, ізгі ниетті.
БЕРНАР	қазақ тілінен бер, берді + нар — күшті, қуатты деген мағынаны білдіреді. Есімнің мағынасы — күш береді.
БЕРІК	қазақ тілінен — мықты, табанды, берік, тұрақты, адал деген мағынаны білдіреді.
БЕРІКБАЙ	қазақ тілінен берік, мықты.
БЕСБАЙ	қазақ тілінен бес + бай. Үшбай (үш + бай), Бесбай (бес + бай), Жетібай (жеті + бай), Тоғызбай (тоғыз + бай) есімдері осы сандардың сиқырлы күшімен байланысты болған.
БИАХМЕТ	қазақ тілінен би, бай — бастық, басшы + араб тілінен алынған ахмет — мақтауға лайық.
БИБАТЫР	қазақ тілінен үлкен, күшті батыр деген мағынаны білдіреді.
БИҒАЛЫМ	қазақ тілінен би үлкен + араб тілінен алынған ғалым. Есімнің мағынасы — үлкен ғалым.
БИДАЙБЕК	қазақ тілінен бидай + бек. Есімнің мағынасы — астыққа бай.
БИЖАН	қазақ тілінен би — бастық, басшы + иран тілінен алынған джон — жан. Есімнің мағынасы — билеуші.
БИМАҒАМБЕТ	қазақ тілінен би – үлкен + араб тілінен алынған мағамбет. Есімнің мағынасы — билікті, құдіретті Мұхамед.
БИМАН	қазақ тілінен би үлкен + иран тілінен алынған ман — адам. Есімнің мағынасы — билігі бар.
БИРЖАН	қазақ тілінен сирек, жалғыз.
БОДАН	көне түркі тілінен алынған будун — халық.
БОЗАЙ	қазақ тілінен боз сөзінің бірнеше мағынасы бар: бозғылт сұр, боз-күрең, бурыл (жылқы түсіне қатысты); құрғақ дала (бетеге, жусан және т.б. басқан); жас; жаңа + ай. Есімнің мағынасы — жаңа туған ай.
БОЗДАҚ	қазақ тілінен жас жігіт, бозбала деген мағынаны білдіреді. Синонимдері — Бозжан, Бозжігіт.
БОЛАТБЕК	иран тілінен алынған пулад — болат + бек — мықты, берік деген мағынаны білдіреді. Есімнің мағынасы — болаттай мықты, берік.
БОЛАТ, БУЛАТ	иран тілінен алынған пулад — болат, болаттай. Біріккен тұлғалы есімдер — Болатбай, Болатжан, Болатбек, Болатхан, Болаттай, Жанболат, Бекболат, Тасболат және т.б.
БОЛАТЖАН	иран тілінен алынған пулад — болат + жан деген мағынаны білдіреді. Есімнің мағынасы — болаттай адам.
БОЛАТҚОЖА	иран тілінен алынған пулад + араб тілінен алынған қожа — ұстаз, қожайын деген мағынаны білдіреді. Есімнің мағынасы — мықты қожайын.
БОЛҒАН	қазақ тілінен табысқа жеткен, толық қанағаттанған деген мағынаны білдіреді.
БОЛҒАНБАЙ	болған + бай ауқатты, бай адам.
БОЛСЫНБЕК	қазақ тілінен болсын + бек — бастық, атақты қожайын, басты, басшы. Есімнің мағынасы — болаттай берік, мызғымас болсын.
БОРАН	қазақ тілінен боран. Мұндай есімдер әдетте бала қаһарлы, ызалы, ержүрек болсын деген тілекпен қойылған.
БОРАНБАЙ	боран + бай. Боранды күндері туған балаларға осылай ат қойылған.
БОРАНҒАЗЫ	қазақ тілінен боран + араб тілінен алынған ғазы — жауынгер. Есімнің мағынасы — ержүрек, батыл жауынгер.
БОРІБАЙ, БҮРІБАЙ	қазақ тілінен борі + бай деген мағынаны білдіреді. Есімнің мағынасы — қасқырдай тісті.
БОТАБАЙ	қазақ тілінен бота + бай. Баланың ботасы көп болсын деген тілекпен қойылған есім.
БОШАЙ	көне түркі тілінен алынған бош — тәуелсіз, еркіндікті пайдаланушы.
БӨЖЕЙ, БҮЖЕЙ	көне түркі тілінен алынған бөгу — дана, данышпан.
БӨКЕЙ, БУКЕЙ	көне түркі тілінен алынған бөке — батыр, алып күш иесі, палуан.
БӨЛЕБАЙ, БҮЛЕБАЙ	қазақ тілінен бөле — анасының аға-іні, апа-сіңлілерінен туған балалар.
БӨЛТІРІК	қазақ тілінен — бөлтірік. Есімнің мағынасы — бөлтіріктей батыл, ширақ, тісті.
БӨПЕТАЙ	иран тілінен алынған бобек, бубек — нәресте, сәби.
БУРА	қазақ тілінен бура – түйенің айғыры. Бала күшті әрі мықты болсын деген мақсатпен қойылған есім. Біріккен тұлғалы есімдер — Бурабай, Бурахан.
БҰҒЫБАЙ	қазақ тілінен бұғы + бай деген мағынаны білдіреді. Есімнің мағынасы — бұғыға бай.
БҰЗАУШЫ	қазақ тілінен малға бай деген мағынаны білдіреді.
БҰҚА	қазақ тілінен екі жасар бұқашық. Қазақтар балаларына жиі үй жануарларының атауларын қойған.
БҰЛАБАЙ	қазақ тілінен бұла — мәпелеген, ерке. Синонимі — Еркебай.
БҰЛАҚБАЙ	қазақ тілінен бұлақ — кәусар, қайнар, бастау.
БҰЛАНБАЙ	қазақ тілінен бұлан + бай. Есімнің мағынасы — бұланға бай.
БҰЛДЫБАЙ	қазақ тілінен бұл — тауар, мануфактура. Есімнің мағынасы — тауарға, мануфактураға бай.
БҰЛҚЫШ	қазақ тілінен бұлқыну — жұлқыну, қозғалу + ш еркелету формасының жұрнағы. Есімнің мағынасы — жігерлі, жылдам, ширақ.
БҰРХАН	араб тілінен алынған — дәлел, себеп.
БҰХАРА	араб тілінен алынған — қарапайым. Есім Бұхара қаласының құрметіне қойылған. Біріккен тұлғалы есім — Бұхарбай.
БҮРКІТ	қазақ тілінен бүркіт — қыран. Біріккен тұлғалы есімдер — Бүркітбай, Бүркітбек.
БІЖІКЕН	көне алтай тілінен алынған бичик, бижиг — сауат, кітап. Есімнің мағынасы — сауатты.
БІЛГІР	қазақ тілінен көп білетін, білгір деген мағынаны білдіреді.
БІЛІМ	қазақ тілінен білім, оқу деген мағынаны білдіреді.
БІРЛІК	қазақ тілінен бірлік, достық деген мағынаны білдіреді.

«Г» әрпінен басталатын ер есімдері

ГАФАР	араб тілінен алынған — кешірімді, мейірімді.
ГАФУ	араб тілінен алынған — кешіру, кешірім, кешірім сұрау.

«Ғ» әрпінен басталатын ер есімдері

ҒАББАС	қазақ тілінен — қатал, қатаң, жауынгер.
ҒАБДІҒАЗИЗ	араб тілінен алынған — қадірлі, құрметті.
ҒАБИТ	араб тілінен алынған — қызметші. Біріккен тұлғалы есімдер — Ғабитхан. Ғабитжан, Ғабитбек, Ғабитан және т.б.
ҒАЗИ	араб тілінен алынған — сарбаз.
ҒАЗИЗ	араб тілінен алынған азиз — қадірлі, қымбатты, мейірімді, құрметті, сүйкімді, бағалы.
ҒАЗИЗБЕК	араб тілінен алынған ғазиз — қымбатты + қазақ тілінен бек. Есімнің мағынасы — өте сүйкімді, қымбатты.
ҒАЙСА	көне еврей, араб, иран тілдерінде Ғайса деп кездеседі, қазақ, өзбек, қырғыз тілдерінде Ғайса, Қиса, Иса деген түрлері кездеседі.
ҒАЛИ	араб тілінен алынған ғали — биік, асқақ, жоғары.
ҒАЛИАҚПАР	араб тілінен алынған ғали — қымбатты + ақпар — ең үлкен, ұлы, қадірлі, ең жоғары, жоғары лауазымды.
ҒАЛИАСҚАР	араб тілінен алынған ғали — қымбатты + араб тілінен алынған асқар есімі — өте құрметті, айбынды деген мағынаны білдіреді.
ҒАЛЫМ	араб тілінен алынған — үлкен ғалым, білгір.
ҒАЛЫМБЕК	араб тілінен алынған ғалым + қазақ тілінен бек — өте құрметті, көп білетін ғалым.
ҒАЛЫМЖАН	араб тілінен алынған ғалым + иран тілінен алынған джон — жан.
ҒАНИ	араб тілінен алынған — бай, ауқатты, атақты. Біріккен тұлғалы есімдер — Ғанибай, Ғанибек.
ҒАППАР, ҚАФФАР	араб тілінен алынған ғаффар — кешірімді, мейірімді.
ҒАППАС	араб және иран тілінен алынған — қатал, қатаң, жауынгер.
ҒАРИФОЛЛА	араб тілінен алынған — көмектесуші, қамқоршы.
ҒИДАЯТ	араб тілінен алынған — мерекелік сыйлық. Түрі — Идеят.
ҒИЗАТ	араб тілінен алынған — абырой, құрмет, адал, қадірлі, құрметті.
ҒИНАЯТ	араб тілінен алынған инаят — мейірім, жомарттық, алғыс, көмек.
ҒҰМАР	араб тілінен алынған ғомар — өмір, тіршілік.
ҒЫЛМАН	араб тілінен алынған ғұлам — қызметші, жас жігіт, бозбала, жігіт.

«Д» әрпінен басталатын ер есімдері

ДАБЫЛ	қазақ тілінен — үндеу, даңқ.
ДАБЫС	қазақ тілінен — танымалдылық, даңқ.
ДАДАБАЙ	иран тілінен алынған дадо — ата, әке + бай.
ДАЙРАБАЙ	қазақ тілінен дайра, дария — теңіз. Есімнің мағынасы — теңіздерге бай.
ДАЙЫН	қазақ тілінен — дайын, әрқашан дайын деген мағынаны білдіреді.
ДАЙЫР	араб тілінен алынған — айнала; қайталанатын. Біріккен тұлғалы есімдер Дайырбек, Дайырман.
ДАЛЕР	тәжік тілінен алынған — батыл, ержүрек.
ДАМЫЛ	қазақ тілінен — тыныштық, бейбітшілік деген мағынаны білдіреді.
ДАНАЙ	иран тілінен алынған данаш — білім, білімпаздық; даналық деген мағынаны білдіреді. Есімнің мағынасы — үлкен біліммен дарыған.
ДАНАЛЫҚ	иран тілінен алынған — білімпаздық, данышпандық деген мағынаны білдіреді.
ДАНДАЙ	қазақ тілінен — үлкен, зор деген мағынаны білдіреді.
ДАНЕШ	иран тілінен алынған — білім, ғылым деген мағынаны білдіреді.
ДАНИЯЛ	араб тілінен алынған — сый, тарту.
ДАНИЯР	иран тілінен алынған — жақын, білгір деген мағынаны білдіреді.
ДАНЫШПАН	араб тілінен алынған — ойшыл, данышпан.
ДАРАС	қазақ тілінен — жеке, ерекше деген мағынаны білдіреді.
ДАРХАН	көне түркі тілінен алынған тархан — ханның сарайына еркін кіріп-шығатын, тоғыз рет жасаған қылығы кешірілетін адам. Бұл құқық оның тоғызыншы ұрпағына дейін сақталады.
ДАРЫН	қазақ тілінен — талант, қабілет деген мағынаны білдіреді.
ДАСТАН	иран тілінен алынған — батырлар жыры, дастан, ертегі, аңыз деген мағынаны білдіреді.
ДАУЫЛБАЙ	қазақ тілінен дауыл — боран + бай. Есімнің мағынасы — боранды.
ДӘЛБЕК	қазақ тілінен дәл — нақ, сол, нағыз + бек деген мағынаны білдіреді.
ДӘМЕН	араб тілінен алынған — жылдам, тез; күшті, мықты.
ДӘРМЕН	иран тілінен алынған — қуат, күш деген мағынаны білдіреді.
ДӘУБЕК	қазақ тілінен дәу — үлкен, күшті деген мағынаны білдіреді.
ДӘУЛЕН	қазақ тілінен дәу — үлкен, зор, күшті + лен жұрнағы. Есімнің мағынасы — сау, күшті бол.
ДӘУЛЕТ	араб тілінен алынған — байлық, бақыт; мемлекет, держава, империя.
ДӘУЛЕТБАЙ	қазақ тілінен — ауқатты, бақытты бай деген мағынаны білдіреді.
ДӘУЛЕТБАҚ	араб тілінен алынған дәулет — байлық + бахыт — бақыт.
ДӘУЛЕТКЕЛДІ	араб тілінен алынған дәулет — байлық, бақыт. Есімнің мағынасы — баланың дүниеге келуіне байланысты ата-анасы бақытты болды, бала бақытты болып туды.
ДӘУЛЕТШЕ	араб тілінен алынған дәулет — байлық, бақыт + иран тілінен алынған ше, шах — байлық, қожайын, иелік етуші, молшылық.
ДӘУРЕН	араб тілінен алынған — уақыт, дәуір. Біріккен тұлғалы есім — Дауренбек.
ДӘУІР	араб тілінен алынған доур — кезең, цикл, дәуір.
ДӘУІРБЕК	доур + бек. Есімнің мағынасы — өз заманының, өз дәуірінің ең күшті, мықты, ықпалды адамы.
ДӘУІТ	көне еврей тілінен алынған Давид — сүйетін, сүйікті. Біріккен тұлғалы есім — Даутали.
ДЕГДАР	иран тілінен алынған дехдар — көсем, бастық, халық билеушісі деген мағынаны білдіреді.
ДЕМЕЖАН	қазақ тілінен деме — жәрдем, қолдау, көмек + жан. Есімнің мағынасы — әрдайым көмектесетін, қолдайтын адам.
ДЕМЕСІН	балаға осылай ат қою арқылы ата-анасы оған өмірде демеу болсын деген тілекпен қойылған.
ДЕМЕУ	қазақ тілінен — жәрдем, қолдау, көмек деген мағынаны білдіреді.
ДЕРБАЙ	қазақ тілінен дер — айт, сөйле + бай. Есімнің мағынасы — көп сөйлейтін.
ДЕРБІСӘЛІ	араб тілінен алынған — Ғалидың қызметшісі, иран, тәжік, ирак тілдерінен алынған дербиш — сарай қызметкері.
ДИАС	испан тілінен алынған — күн. Испан халқы көтерілісінің басшысы Хосе Диастың құрметіне.
ДИБАЙ	иран тілінен алынған дег — дала, ауыл + бай. Есімнің мағынасы — даланың, ауылдың байы.
ДИДАР	иран тілінен алынған — түр, бет, келбет деген мағынаны білдіреді.
ДИДАРБЕК	иран тілінен алынған — әдемі, сүйкімді, көрікті адам деген мағынаны білдіреді.
ДИҚАНБАЙ	тәжік тілінен алынған дихан — егінші, шаруа + бай.
ДИЯР	араб тілінен алынған — ел, облыс, провинция.
ДИЯРБЕК	араб тілінен алынған дияр — ел, облыс. Есімнің мағынасы — округтің, облыстың бастығы, билеушісі.
ДОДАБАЙ	иран тілінен алынған додо — үйінді; тобыр, халықтың жиналуы + бай.
ДОДАН	қазақ тілінен — ұлы, үлкен, зор деген мағынаны білдіреді.
ДОЙМАН	қазақ тілінен дой — үлкен, ірі, мықты, айбатты, даңқты + иран тілінен алынған ман — адам деген мағынаны білдіреді. Есімнің мағынасы — мықты, ірі, айбатты адам.
ДОС	иран тілінен алынған дуст, дос, жолдас деген мағынаны білдіреді. Дос сөзі Досан, Досжан, Доскей және т.б. көптеген жеке есімдердің құрамына кіреді.
ДОСАЙ	қазақ тілінен ай + тәжік тілінен дост — дос. Есімнің мағынасы — айдың досы.
ДОСАҚ	иран тілінен алынған дос + қазақ тілінен ақ. Есімнің мағынасы — нағыз дос.
ДОСӘЛІ	иран тілінен алынған дос + Ғали. Есімнің мағынасы — Ғалидың досы.
ДОСБАЙ	иран тілінен алынған дос + қазақ тілінен бай. Есімнің мағынасы — достары көп адам.
ДОСБЕРГЕН	иран тілінен алынған дос + қазақ тілінен берген — берілген. Есімнің мағынасы — досының шын тілегімен туған бала.
ДОСБОЛ	иран және қазақ тілдерінен алынған бұл есім нағыз дос бол деген мағынаны білдіреді.
ДОСЖАН	қазақ тілінен, шынайы, таза адам деген мағынаны білдіреді.
ДОСМАТ, ДОСМҰҚАН	иран тілінен алынған, Досмұхамбет есімінің қысқартылған түрі. Есімнің мағынасы — Мұхаммедті сүюші, Мұхаммедтің досы. Синонимдері — Ешмұхамбет, Есмұхамет.
ДОСЫМ	иран тілінен алынған дос + ым жұрнағы. Есімнің мағынасы — менің досым, менің жолдасым.
ДОСЫМБЕК	иран тілінен алынған дос + ым жұрнағы + бек. Есімнің мағынасы — достары көп.
ДОСЫМЖАН	иран тілінен алынған дос + ым жұрнағы + иран тілінен алынған жан. Есімнің мағынасы — менің жан досым.
ДОЯН	моңғол тілінен, старшина, түменбасы, яғни 10 000 адамнан тұратын корпустың бастығы; ханзада; мырза, дворянин, бастық, әмірші деген мағынаны білдіреді.
ДӨНЕНБАЙ	моңғол тілінен доно — төрт жасар өгіз + қазақ тілінен дөнен — төрт жасар ат + бай. Есімнің мағынасы — дөнен жылқыға бай.
ДУАНБАЙ	иран тілінен алынған диуан — қала, қалашық; үлкен округ. Есімнің мағынасы — қаланың немесе үлкен округтің бай адамы.
ДУБАЙ	қазақ тілінен ду — шу, у-ду деген мағынаны білдіреді. Есімнің мағынасы — белгілі, атақты.
ДУДАР	қазақ тілінен — бұйра, ұйпа-тұйпа.
ДУМАН	қазақ тілінен ду — шу, көңілділік + ман — адам. Есімнің мағынасы — бақытты, көңілді адам.
ДҮЙМАҒАМБЕТ	иран тілінен алынған ду — екі + араб тілінен алынған Мұхаммед. Есімнің мағынасы — Мұхаммедтің сыңары.
ДҮЙСЕН	иран тілінен алынған ду — екі + сен, сенбі, шамбе — күн. Есімнің мағынасы — аптаның екінші күні. Кейіннен «дүйсенбі» деп аталды. Бұл есім дүйсенбі күні туған балаға қойылған. Біріккен тұлғалы есімдер — Дүйсенбай, Дүйсенғали, Дүйсахан, Дүйсекей.
ДІЛДАБАЙ	иран тілінен алынған тилла — алтын ақша, таза алтын + бай. Есімнің мағынасы — бай, ақшалы.
ДІЛДАБЕК	иран тілінен алынған тилла — ақша, алтын + бек. Есімнің мағынасы — алтын иесі. Синонимі — Ділдәхан.

«Е» әрпінен басталатын ер есімдері

ЕГІЗБАЙ	қазақ тілінен егіз — егіздер, қосарлап туған деген мағынаны білдіреді. Мұндай есімдер егіздерге берілген.
ЕГІЗБЕК	қазақ тілінен егіз — егіздер + ек жұрнағы. Есімнің мағынасы — егіздер.
ЕДІГЕ	көне түркі тілінен алынған едіге — жақсы, қайырымды деген мағынаны білдіреді. Түрлері — Едігей, Едіген.
ЕДІЛ	көне түркі тілінен алынған, Еділ өзенінің атауын білдіреді. Біріккен тұлғалы есімдер — Еділбай, Еділбек, Еділтай, Еділжан.
ЕЛАМАН	қазақ тілінен ел — халық + аман — сау, дін аман.
ЕЛБАР	қазақ тілінен ел — халық + бар. Есімнің мағынасы — әрқашан халыққа қызмет етуге дайын.
ЕЛБАС	қазақ тілінен ел — халық + бас, басшы, ие. Есімнің мағынасы — елбасы.
ЕЛБЕК	қазақ тілінен — өз халқының ең мықты, батыл ұлы деген мағынаны білдіреді.
ЕЛДАР	қазақ тілінен — өз елін сүйетін, патриот деген мағынаны білдіреді.
ЕЛДЕС	қазақ тілінен — жерлес, бір өңірден деген мағынаны білдіреді.
ЕЛДОС	қазақ тілінен — елдің досы деген мағынаны білдіреді.
ЕЛЕБАЙ	қазақ тілінен елеу — байқау, назар аудару + бай. Көзге түсетін, белгілі, атақты болсын деген тілекпен қойылған.
ЕЛЕН	қазақ тілінен — көзге түсерлік, құрметті, сыйлы болу деген мағынаны білдіреді.
ЕЛЕУ	қазақ тілінен — байқау, назар аудару; құрметтеу, қадірлеу деген мағынаны білдіреді.
ЕЛЕУБАЙ	қазақ тілінен елеу — байқау + бай. Есімнің мағынасы — құрметті адам.
ЕЛЖАН	қазақ тілінен, елдің жаны, елдің мақтанышы деген мағынаны білдіреді.
ЕЛЖАР	қазақ тілінен ел — халық + жар — дос. Есімнің мағынасы — халықтың досы.
ЕЛЖАС	қазақ тілінен ел + жас. Есімнің мағынасы — елдің үміті.
ЕЛЖАСАР	қазақ тілінен ел + жасар. Есімнің мағынасы — елімен бірге ұзақ жасайтын болады.
ЕЛҚАМ	қазақ тілінен ел + қам. Есімнің мағынасы — елінің, отанының қамқоры.
ЕЛМҰРАТ	қазақ тілінен ел + араб тілінен алынған мұрад — мақсат. Есімнің мағынасы — елдің мақсат-мұратын, үмітін ақтайтын.
ЕЛНАЗАР	қазақ тілінен ел + араб тілінен алынған назар — көзқарас, ықылас. Есімнің мағынасы — елінің сүйікті, құрметті азаматы болсын.
ЕЛНАР	қазақ тілінен ел + нар — мықты, күшті, нағыз. Есімнің мағынасы — халқына ерекше сүйікті болсын.
ЕЛНҰР	қазақ тілінен ел + нұр — шұғыла, сәуле. Есімнің мағынасы — елдің нұры, сәулесі.
ЕЛТОҚ	қазақ тілінен ел + тоқ — риза, қанағаттанған. Есімнің мағынасы — ісіне елі тоқ болсын.
ЕЛШІБАЙ	қазақ тілінен елші + бай. Есімнің мағынасы — халықтың жаршысы, татулық пен тыныштықтың жақтаушысы.
ЕЛІБАЙ	қазақ тілінен ел + и жұрнағы + бай. Есімнің мағынасы — еліндей бай болсын.
ЕҢСЕБЕК	қазақ тілінен еңсе — күш, қуат. Есімнің мағынасы — рухани бай болсын.
ЕРАЛЫ	қазақ тілінен ер — батыр + араб тілінен алынған алы, ғали — ең үлкен, ұлы. Есімнің мағынасы — ең батыл батыр, ержүрек, жігерлі.
ЕРАСЫЛ	қазақ тілінен есім, мағынасы — ең қымбат, нағыз батыр.
ЕРБАЙ	қазақ тілінен ер + бай — батыл, ержүрек адам.
ЕРБАҚ	қазақ тілінен ер — батыр, қаһарман + араб тілінен алынған бах, бахит — бақыт. Есімнің мағынасы — бақытты қаһарман, батыр.
ЕРБАЛА	қазақ тілінен ер + бала. Есімнің мағынасы — батыл, ержүрек, қайсар бала.
ЕРБАТЫР	қазақ тілінен ер + батыр. Есімнің мағынасы — ержүрек, батыл батыр.
ЕРБЕК	қазақ тілінен, мағынасы — мықты, күшті, қайсар қаһарман.
ЕРБОЛ	қазақ тілінен ер + бол. Есімнің мағынасы — батыл, ержүрек бол.
ЕРБОЛАТ	қазақ тілінен ер + болат, болады. Есімнің мағынасы — ержүрек, батыл, қайсар болады.
ЕРБОСЫН, ЕРБОЛСЫН	қазақ тілінен ер + болсын. Есімнің мағынасы — қаһарман, батыр, ержүрек, қайсар болсын.
ЕРБОТА	қазақ тілінен, мағынасы — ботаға ұқсас.
ЕРГЕШ	қазақ тілінен, мағынасы — ілесуші, кейінгі, біреудің соңынан еру.
ЕРҒАЗЫ	қазақ тілінен ер – батыр + араб тілінен алынған ғазы — жауынгер, сарбаз. Батыл, қайсар жауынгер, ақиқат үшін күресуші.
ЕРҒАЛИ	қазақ тілінен ер + араб тілінен алынған ғали — батыл; есімнің мағынасы — ең батыл, ержүрек батыр, қаһарман.
ЕРҒОЖА	қазақ тілінен ер + араб тілінен алынған қожа. Есімнің мағынасы — батыр-қожа.
ЕРДАР	қазақ тілінен ер + иран тілінен алынған дар — иелену. Есімнің мағынасы — халықты иеленген батыр.
ЕРДӘУЛЕТ	қазақ тілінен ер + араб тілінен алынған дәулет. Есімнің мағынасы — елді, байлықты иеленген, мақсаты бар батыр.
ЕРДЕН	қазақ тілінен ер — қаһарман, батыр + моңғол тілінен эрдэнэ — асыл тас. Есімнің мағынасы — қымбатты қаһарман. Біріккен тұлғалы есімдер — Ерденбай, Ерденбек, Ерденғали.
ЕРДЕНАЙ	қазақ тілінен есім, мағынасы — ай сияқты батыр.
ЕРЕЖЕП	араб тілінен алынған раджаб — құлшылық ету, құрметтеу; ай күнтізбесінің жетінші айы. Осы айда туған балаларға Раджаб, Ережеп деп ат қойылған.
ЕРЕН	қазақ тілінен, мағынасы — айрықша, ерекше.
ЕРЖАН	қазақ тілінен, мағынасы — ержүрек, батыл, қайсар адам, қаһарман, батыр.
ЕРЖҰМАН	қазақ және иран тілдерінен алынған — асыл, інжу.
ЕРЖІГІТ	қазақ тілінен ер + жігіт. Есімнің мағынасы — ержүрек, батыл жігіт.
ЕРКЕБАЙ	қазақ тілінен ерке. Есімнің мағынасы — бар тілегі орындалатын ерке болсын.
ЕРКЕБОЛАТ	қазақ тілінен ерке + болат, болады. Есімнің мағынасы — ерке болсын.
ЕРКЕБҰЛАН	қазақ тілінен, мағынасы — отбасында еркін, батыл.
ЕРКІН	қазақ тілінен, мағынасы — еркін, азат. Біріккен тұлғалы есімдер — Еркінбай, Еркінғали, Еркінжан, Еркінтай.
ЕРЛАН	қазақ тілінен ер + ұлан — батыл жігіт. Есімнің мағынасы — сері.
ЕРЛЕН	қазақ тілінен — ер бол, батыл бол, батыр бол деген мағынаны білдіреді.
ЕРЛІК	қазақ тілінен — ерлік, батырлық, батылдық деген мағынаны білдіреді.
ЕРМАН	қазақ тілінен ер — батыр, қаһарман + араб тілінен алынған ман — адам. Есімнің мағынасы — батыл, қайратты адам.
ЕРМАТ	қазақ тілінен есімнің мағынасы — батыр, қаһарман Мәмет.
ЕРМЕК	қазақ тілінен — ермек, көңіл көтеру деген мағынаны білдіреді. Әдетте бұл есімді қарт адамдардың отбасында дүниеге келген балаларға қойған.
ЕРНАЗАР	қазақ тілінен ер + араб тілінен алынған назар — көзқарас, пейіл. Есімнің мағынасы — рухы мықты, батыл.
ЕРНАР	қазақ тілінен ер — қаһарман, батыр + нар — бір өркешті түйе. Ауыспалы мағынасы — төзімді, мықты. Есімнің мағынасы — күшті, жігерлі.
ЕРНИЯЗ	қазақ тілінен ер — қаһарман, батыр + иран тілінен алынған нияз — сыйлық. Есімнің мағынасы — батырдың сыйы.
ЕРНҰР	қазақ тілінен ер — батыр + иран тілінен алынған нұр — жарық, сәуле, әдемілік. Есімнің мағынасы — дене бітімі батырға тән, сымбатты, әдемі адам.
ЕРСАЙЫН	қазақ тілінен ер — батыр + моңғол тілінен саин — жақсы. Есімнің мағынасы — ерекше, өте мықты батыр.
ЕРСӘЛИ	қазақ тілінен ер — батыр + араб тілінен алынған сәли, салих — жақсы, мейірімді. Есімнің мағынасы — жақсы, мейірімді батыр.
ЕРТАЙ	қазақ тілінен ер — батыр + тай жұрнағы. Есімнің мағынасы — батыл, ержүрек, қайратты.
ЕРТУҒАН	қазақ тілінен ер — батыр + туған. Есімнің мағынасы — батыр болып туған.
ЕРТІЛЕС	қазақ тілінен ер — батыр + тілес — сұрау, қалау. Бұл есімде ата-анасының баласының батыр, ержүрек болып тууын қалаған тілегі көрініс тапқан.
ЕРТІС	көне түркі тілінен алынған есімнің мағынасы — Ертіс өзенінің жағасында туған.
ЕРУБАЙ	қазақ тілінен еру — ілесу + бай. Есімде үлкен ұлының соңынан көп балалар тусын деген тілек көрініс тапқан.
ЕРІК	қазақ тілінен — ерік, толық бостандық деген мағынаны білдіреді.
ЕРІМБЕТ	қазақ тілінен ерім — менің батырым, менің қаһарманым + бек — мықты, күшті деген мағынаны білдіреді. Есімнің мағынасы — менің күшті батырым.
ЕС	қазақ тілінен — ес, жад деген мағынаны білдіреді. Ауыспалы мағынасы — тірек, сүйеніш.
ЕСБАЙ	қазақ тілінен — ақылды, парасатты деген мағынаны білдіреді.
ЕСБАТЫР	қазақ тілінен — Естібатыр есімінің өзгерген түрі. Есімнің мағынасы — ақылды, зерек батыр.
ЕСБЕРГЕН	қазақ тілінен есімнің мағынасы — ақыл-ой дарыған.
ЕСБОЛ	қазақ тілінен есімнің мағынасы — ақылды тірек бол.
ЕСБОЛАТ	қазақ тілінен есімнің мағынасы — ақылды болады.
ЕСДӘУЛЕТ	араб және иран тілдерінен алынған дәулет — байлық, бақыт. Мұндай есімдер әдетте бала ақылды болып, өз жеріне, билікке ие болсын деген тілекпен қойылған.
ЕСДӘУІР	қазақ тілінен ес – ақыл, парасат + араб тілінен алынған даур — кезең, цикл, дәуір. Есімнің мағынасы — өз заманының ақылды, парасатты азаматы.
ЕСЕЙ	қазақ тілінен — өс, ер жет, нығай деген мағынаны білдіреді.
ЕСЕН	қазақ тілінен — аман-есен, сау-сәлемет деген мағынаны білдіреді. Біріккен тұлғалы есімдер — Есенаман, Есенәлі, Есенай, Есенбай, Есенбол, Есенгелді және т.б.
ЕСЕНАЙ	қазақ тілінен есен + ай. Есімнің мағынасы — баланың дүниеге келгені қандай жақсы!
ЕСЕНБАҚИ	қазақ тілінен есен + араб тілінен алынған бахи — мәңгілік, адал, тұрақты. Есімнің мағынасы — мәңгі сау, аман бол.
ЕСЕНБЕРДІ	қазақ тілінен есімнің мағынасы — амандық-саулық.
ЕСЕНБОЛАТ	қазақ тілінен есімнің мағынасы — аман-есен, сау болады.
ЕСЕНЖАН	қазақ тілінен есімнің мағынасы — аман-есен туған адам.
ЕСЕНТЕМІР	қазақ тілінен есен + темір. Есімнің мағынасы — темірдей мықты, сау.
ЕСЕТ	иран тілінен алынған — лайықты, сай деген мағынаны білдіреді.
ЕСЖАН	қазақ тілінен — ақылды, парасатты адам деген мағынаны білдіреді.
ЕСКЕНДІР	иран тілінен алынған Александр есімінің өзгерген түрі. Азия мен Арабияның барлық халықтары Александр Македонскийді осылай атаған. Түрлері — Іскендір, Скендер, Ескендір.
ЕСҚАЙЫР	қазақ тілінен ес — тірек + араб тілінен алынған кейр — жақсы, мейірімді, керемет. Есімнің мағынасы — өте мейірімді, керемет, ақылды адам.
ЕСҚАЛИ	қазақ тілінен ес – жад + араб тілінен алынған ғали. Есімнің мағынасы — өте ақылды, парасатты, саналы адам.
ЕСМҰРАТ	қазақ тілінен ес — жад + араб тілінен алынған мұрад — мақсат, тілек. Есімнің мағынасы — парасатты тілек.
ЕСТЕКБАЙ	көне түркі тілінен алынған естақ башқұрттардың көне атауы + бай деген мағынаны білдіреді.
ЕСТІБАЙ	қазақ тілінен есті — ақылды, парасатты, зерделі.
ЕСІЛ	Есіл өзенінің атауына байланысты берілген.
ЕСІЛБАЙ	қазақ тілінен — Есілдің жағасында туған ұл деген мағынаны білдіреді.
ЕСІМ	қазақ тілінен — есім, атақ деген мағынаны білдіреді.
ЕСІМБЕК	қазақ тілінен — атақты, белгілі, мықты деген мағынаны білдіреді.
ЕСІРКЕ	қазақ тілінен — қайғыру, аяушылық білдіру, аяу деген мағынаны білдіреді.
ЕШБАЙ	көне түркі тілінен алынған эш — дос, жолдас.
ЕШЖАН	көне түркі тілінен алынған эш — дос, жолдас + иран тілінен алынған жан, джон — жан. Есімнің мағынасы — адамның досы.
ЕШМҰХАМБЕТ	иран тілінен алынған Досмұхамбет есімінің қысқарған түрі. Есімнің мағынасы — Мұхаммедті сүюші, Мұхаммедтің досы. Түрі – Есмұхамет.

«Ж» әрпінен басталатын ер есімдері

ЖАБАҒЫ	көне түркі тілінен алынған ябғу — батыс түріктерінің жоғарғы билеушісінің лауазымы; бір жасар құлын деген мағынаны білдіреді.
ЖАБАЙ	көне түркі тілінен алынған ябғу, жабғу — лауазым — вице-король, қағанның орынбасары.
ЖАБАЙХАН	көне түркі тілінен алынған жабай + хан. Есімнің мағынасы — қағанның немесе ханның орынбасары.
ЖАБАЛ	араб тілінен алынған — тау.
ЖАБЫРБАЙ	көне түркі тілінен алынған жабыр кең, жазық, тегіс алаң + қазақ тілінен бай. Есімнің мағынасы — алаңға бай.
ЖАҒЫПАР	араб тілінен алынған есім — жылға, өзен деген мағынаны білдіреді.
ЖАДАЙ	араб тілінен алынған жәдид — жаңа, ең жаңа, жақында болған.
ЖАДЫРА	қазақ тілінен — рахаттану, ләззат алу, шаттану, көңіл көтеру деген мағынаны білдіреді.
ЖАЗЫЛБЕК	араб тілінен алынған – жазыл, жазал мол, үлкен + бек — мықты.
ЖАЙДАР	қазақ тілінен жайдары — көңілді, ашық. Біріккен тұлғалы есім — Жайдарбек.
ЖАЙЛАУ	қазақ тілінен жайлау, жазғы жайылым деген мағынаны білдіреді.
ЖАЙЛАУБАЙ	қазақ тілінен жайлау + бай. Есімнің мағынасы — жаны жайсаң болсын. Синонимі — Жайлаубек.
ЖАЙНАҚ	қазақ тілінен — кішіпейіл, көңілді, ашық деген мағынаны білдіреді.
ЖАЙСАҢБЕК	моңғол және қалмақ тілінен алынған зайсан — бастық, билеуші + бек.
ЖАЙЫҚ	Жайық өзенінің атауына байланысты қойылған.
ЖАҚИЯ	араб тілінен алынған яхья — ұзақ өмір сүретін, өміршең.
ЖАҚСЫБАЙ	қазақ тілінен жақсы + бай. Есімнің мағынасы — жақсы, адал болып өс.
ЖАҚСЫЛЫҚ	қазақ тілінен жақсылық, игілік, қайырымдылық деген мағынаны білдіреді.
ЖАҚСЫМҰРАТ	қазақ тілінен жақсы + араб тілінен алынған мұрад — тілек, мақсат. Есімнің мағынасы жақсы тілек, ізгі хабар, мақсат.
ЖАҚЫП	араб тілінен алынған яғкуб — табанды, қарсылық көрсететін, келіспейтін; қу, айлакер; егіздердің бірі. Біріккен тұлғалы есімдер — Жақыпбай, Жақыпбек, Жақыпжан, Жақыпхан және т.б.
ЖАЛҒАС	қазақ тілінен есім келесі, жалғастырушы деген мағынаны білдіреді, осы баладан кейін де балалар болсын деген тілекпен қойылған. Біріккен тұлғалы есімдер — Жалғасбай, Жалғасбек, Жалғастұр.
ЖАЛЕЛ	араб тілінен алынған жалел ұлы, даңқты, атақты, белгілі.
ЖАЛИД	араб тілінен алынған табанды, қайсар.
ЖАЛТЫР	қазақ тілінен — жылтыр, жылтырақ, жарқын, айқын деген мағынаны білдіреді.
ЖАЛЫН	қазақ тілінен жалын, қуат, екпін, леп деген мағынаны білдіреді.
ЖАМБЫЛ	моңғол тілінен — қамал.
ЖАМИЛ	араб тілінен алынған бірнеше мағынасы бар: әдемі, сұлу, жағымды; кішіпейіл, сүйкімді.
ЖАМШИД	иран тілінен алынған джемшыд — нұрлы.
ЖАНАЙ	иран тілінен алынған жон жан + қазақ тілінен ай. Есімнің мағынасы — жаным менің.
ЖАНАЙДАР	иран тілінен алынған джон — жан + араб тілінен алынған хайдар — арыстан. Есімнің мағынасы — жаны арыстандай.
ЖАНАҚ	иран тілінен алынған джон — жан + қазақ тілінен ак — ақ, таза, адал. Есімнің мағынасы — ақкөңіл, адал адам.
ЖАНАР	қазақ тілінен, көздің жайнауы; күннің сәулесі деген мағынаны білдіреді. Ауспалы мағынасы — келбет, рең, сұлулық, әдемілік.
ЖАНАРЫСТАН	иран тілінен алынған джон — жан + қазақ тілінен арыстан. Есімнің мағынасы — арыстанның жаны.
ЖАНАС	иран тілінен алынған джан — жан + қазақ тілінен ас — асып түсу. Есімнің мағынасы — жер бетіндегі барлық адамдардың ішіндегі ең жақсысы, ең кереметі.
ЖАНАТ	қазақ тілінен — рақат, ең сұлу деген мағынаны білдіреді. Біріккен тұлғалы есімдер — Жанатбай, Жанатбек, Жанатқан.
ЖАНАХМЕТ	иран тілінен алынған джон — жан + араб тілінен алынған ахмед — мақтаулы. Есімнің мағынасы — мақтаулы, лайықты адам.
ЖАНӘБІЛ	иран тілінен алынған джон — жан + араб және иран тілінен алынған әбіл — әке. Есімнің мағынасы — әкесінің жаны, әкесінің сүйікті ұлы.
ЖАНБАЙ	иран тілінен алынған джон — жан + қазақ тілінен бай. Есімнің мағынасы — жаны бай.
ЖАНБЕК, ЖӘНІБЕК	иран тілінен алынған джон — жән + қазақ тілінен бек. Есімнің мағынасы — жәні берік, мәңгі. Баланың денсаулығы әрқашан мықты болсын деген тілекпен қойылған.
ЖАНБОЛАТ	иран тілінен алынған пулад — болат + джан — жан. Есімнің мағынасы — болаттай берік адам.
ЖАНБОСЫН	иран тілінен алынған джон — жан + қазақ тілінен болсын, босан — болсын. Есімнің мағынасы — ұзақ өмір сүрсін, аман-есен болсын.
ЖАНГЕЛДІ	иран тілінен алынған джон — жан + қазақ тілінен келді. Есімнің мағынасы — жан пайда болды.
ЖАНҒАБЫЛ	иран тілінен алынған джон — жан + был — дарынды. Есімнің мағынасы — дарынды адам.
ЖАНҒАЛИ	иран тілінен алынған джон — жан + араб және иран тілінен алынған ғали — батыл. Есімнің мағынасы — Ғали сияқты батыл.
ЖАНҒОЗЫ	иран тілінен алынған джон — жан + қазақ тілінен қозы. Есімнің мағынасы — қозыдай сүйкімді.
ЖАНДАЙ	иран тілінен алынған джон — жан + дай жұрнағы. Есімнің мағынасы — жаны таза, өте құрметті, қымбатты.
ЖАНДАР	иран тілінен алынған джон — жан + қазақ тілінен дар. Есімнің мағынасы — барлық адамдардан дарынды. Біріккен тұлғалы есімдер — Жандарбек, Жандархан.
ЖАНДОС	иран тілінен алынған джон — жан + дос. Есімнің мағынасы — барша адамның досы.
ЖАНҚУАТ	иран тілінен алынған джон — жан + қазақ тілінен қуат — күш, энергия, құдірет. Есімнің мағынасы — жанға тірек, үміт бол.
ЖАНМҰРАТ	иран тілінен алынған джон — жан + араб тілінен алынған мұрат. Есімнің мағынасы — жанымның арманы, тілегі, мақсаты. Бұл есім бұрын баласы болмаған ата-ананың баласына қойылған.
ЖАНМЫРЗА	иран тілінен алынған джон — жан + араб тілінен алынған мырза. Есімнің мағынасы — мырза болсын.
ЖАННАЗАР	иран тілінен алынған джон — жан + араб тілінен алынған назар. Есімнің мағынасы — бақыт жолдас болсын.
ЖАННҰР	иран тілінен алынған джон + қазақ тілінен нұр — сәуле. Есімнің мағынасы — бәрінен де сұлу.
ЖАНОРАЗ	иран тілінен алынған джон — жан + қазақ тілінен ораз — бақыт. Есімнің мағынасы — басқалардан бақытты.
ЖАНПЕЙІС	иран тілінен алынған джон — жан + араб және иран тілінен алынған фәйзь — молшылық, жомарттық; мейірім, игілік. Есімнің мағынасы — асыл.
ЖАНСАЛ	иран тілінен алынған джон — жан + сал — сері. Есімнің мағынасы — сәнқой.
ЖАНСҰЛТАН	иран тілінен алынған джон — жан + араб тілінен алынған салтан. Есімнің мағынасы — билеуші.
ЖАНТАЙ	иран тілінен алынған джон — жан + тай жұрнағы. Есімнің мағынасы — менің сүйіктім, менің өмірім.
ЖАНТАС	иран тілінен алынған джон — жан + қазақ тілінен тас. Есімнің мағынасы — жаны тастай берік.
ЖАНТЕМІР	иран тілінен алынған джон — жан + қазақ тілінен темір. Есімнің мағынасы — жаны темірдей берік.
ЖАНТУАР	иран тілінен алынған джон — жан + қазақ тілінен ту. Есімнің мағынасы — пайда болды, яғни керемет адам дүниеге келді.
ЖАНТУҒАН	иран тілінен алынған джон — жан + қазақ тілінен туған. Есімнің мағынасы — ұл туды, яғни ер адам.
ЖАНТІЛЕУ	иран тілінен алынған джон — жан + қазақ тілінен тілеу. Есімнің мағынасы — бала аман-есен тусын деп тілеу.
ЖАНҰЗАҚ	иран тілінен алынған джон — жан + қазақ тілінен ұзақ. Есімнің мағынасы — ұзақ жасайтын, ғұмырлы.
ЖАНША	иран тілінен алынған джон — жан + ша — шах сөзінің қысқарған түрі. Есімнің мағынасы — адамдардың патшасы.
ЖАҢАБАЙ	қазақ тілінен жаңа + бай. Есімнің мағынасы — жаңа туған, тұңғыш.
ЖАПАН	қазақ тілінен — кең дала, ұлан-байтақ шөл. Баланың мінезі кең, баршаға мейірімді, қайырымды болсын деген тілекпен қойылған.
ЖАПАР	араб тілінен алынған — алып, құдіретті, батыр; қатыгез билеуші, залым.
ЖАРАС	қазақ тілінен — сәйкес келу, лайық болу, жарау деген мағынаны білдіреді.
ЖАРБОЛ	иран тілінен алынған йар — дос, көмек, қолдау көрсетуші + қазақ тілінен бол — болу. Есімнің мағынасы — дос бол.
ЖАРҚЫН	қазақ тілінен — жарқын, нұрлы, сәуле, жылтыр, гүлденген. Біріккен тұлғалы есімдер — Жарқынбай, Жарқынбек.
ЖАРМҰХАМБЕТ	иран тілінен алынған йар — дос, көмекші + араб тілінен Мұхаммед. Есімнің мағынасы — Мұхаммедтің досы.
ЖАРЫҚ	қазақ тілінен, жарық, сәуле деген мағынаны білдіреді.
ЖАРЫЛҒАСЫН	қазақ тілінен, жарылқау, рақым ету деген мағынаны білдіреді.
ЖАС	қазақ тілінен, мағынасы — жас.
ЖАСАМЫС	қазақ тілінен, мағынасы — тәжірибелі, көпті көрген.
ЖАСҚАЙРАТ	қазақ тілінен есімнің мағынасы — жас күш, қайратты жігіт.
ЖАСТАЛАП	қазақ тілінен есімнің мағынасы — жас дарын.
ЖАСҰЗАҚ	қазақ тілінен есімнің мағынасы — ұзақ жасайтын.
ЖАСҰЛАН	қазақ тілінен есімнің мағынасы — жігерлі жас жігіт, ержүрек жігіт.
ЖАСЫБАЙ	қазақ тілінен есімнің мағынасы — ұзақ жасайтын.
ЖАҺАН	иран тілінен алынған жаһан — өмір, әлем, дүние деген мағынаны білдіреді.
ЖӘДІГЕР	иран тілінен алынған едгор — естелік, жәдігер.
ЖӘМИХАН	араб тілінен алынған жәмеғ — қоғам, қауым + қан (хан). Есімнің мағынасы — халықтың әміршісі.
ЖӘҢГІР	иран тілінен алынған джахан + гір — әлем қамқоршысы, әлемді жаулаушы.
ЖӘРДЕМ	қазақ тілінен — жәрдем, тірек, көмек.
ЖЕКСЕНБАЙ	иран тілінен алынған йек — бір + шамбэ — күн + қазақ тілінен бай. Есімнің мағынасы — бұрын — аптаның екінші күні, қазір — жексенбі.
ЖЕМІСБЕК	қазақ тілінен жеміс — жидек, фрукт. Ауыспалы мағынасы — нәтиже. Мұндай есімдер бала ата-анасының еңбегін ақтасын деген тілекпен қойылған.
ЖЕҢІС	қазақ тілінен, жеңіс, жаулап алу деген мағынаны білдіреді. Есім Ұлы Отан соғысында гитлерлік фашистерді жеңу құрметіне қойылған. Біріккен тұлғалы есім — Жеңісбек.
ЖЕТЕС	қазақ тілінен жет, жету — жеткілікті болу + ес — ақыл, сана. Есімнің мағынасы — зерек, ақылды.
ЖЕТКІНШЕК	қазақ тілінен, жасөспірім, жастар, өсіп келе жатқан жас ұрпақ деген мағынаны білдіреді.
ЖЕТІБАЙ	қазақ тілінен жеті + бай. Ескі заманда 3, 7, 9 сияқты тақ сандар халық арасында сиқырлы деп саналған. Осыған байланысты ата-аналар баласына амандық пен ұзақ өмір тілеп, жиі осындай есімдер берген.
ЖЕТІГЕН	қазақ тілінен, Жетіқарақшы шоқжұлдызы деген мағынаны білдіреді.
ЖЕТІК	қазақ тілінен, білгір, білімді, қабілетті деген мағынаны білдіреді.
ЖЕТІСТІК	қазақ тілінен — жетістік, жеңіс.
ЖИРЕН	моңғол тілінен церен — ұзақ өмір.
ЖИРЕНШЕ	қазақ тілінен — шешен. Аты аңызға айналған қазақ шешені, халық ауыз әдебиетінің қаһарманы Жиреншенің есімі. Кейіннен ол дәстүр бойынша ұрпақтан-ұрпаққа ауысып отырған.
ЖИҺАНША	иран тілінен алынған жиһан — өмір, әлем, ғалам + ша (иранның шах сөзінің қысқартылған түрі). Есімнің мағынасы — әлемнің, ғаламның патшасы.
ЖОЛБАРЫС	қазақ тілінен — жолбарыс деген мағынаны білдіреді. Есімнің мағынасы — жолбарыстай күшті, айбарлы.
ЖОЛДАС	қазақ тілінен, жолдас, дос, серік деген мағынаны білдіреді. Біріккен тұлғалы есімдер — Жолдасбай, Жолдасбек, Жолдасқан, Жолдасәлі және т.б.
ЖОЛДАСБАЙ	қазақ тілінен жолдас + бай. Есімнің мағынасы — достарға, жолдастарға бай.
ЖОЛДАСБЕК	қазақ тілінен, мағынасы: бастықтың, бектің жолдасы, досы; досына, жолдасына адал, берілген.
ЖОЛДАСХАН	қазақ тілінен, мағынасы — жолдас, өмірлік серік.
ЖОЛДЫБАЙ	қазақ тілінен, жолды — сәтті деген мағынаны білдіреді.
ЖОЛТАЙ	қазақ тілінен, бақыт, сәттілік әкелетін, сәтті деген мағынаны білдіреді.
ЖОМАРТ	иран тілінен алынған джаван — жас бозбала, жас жігіт + мард — еркек, ер. Есімнің мағынасы — ризашыл, жомарт. Біріккен тұлғалы есімдер — Жомартбай, Жомартбек.
ЖОРА	иран тілінен алынған джура — жолдас, дос. Біріккен тұлғалы есімдер — Жорабай, Жорахан және т.б.
ЖҰБАН	қазақ тілінен, жұбану деген мағынаны білдіреді. Балалары шетінеген отбасында бұл есімді қойған.
ЖҰБАНЫШ	қазақ тілінен, жұбаныш деген мағынаны білдіреді.
ЖҰЗБАЙ	қазақ тілінен жұз + бай. Мұндай есімдер бала жұз жасасын деген тілекпен қойылған.
ЖҰЛАЙ	қырғыз тілінен алынған салт, тәртіп, өмір салты; «Манас» поэмасындағы эпостық батырдың есімі, қазақ тілінен жолда, жол үстінде.
ЖҰЛАН	қазақ тілінен есім жолы болғыш деген мағынаны білдіреді.
ЖҰМА	араб тілінен алынған джумга — жұма. Біріккен тұлғалы есімдер — Жумабай, Жумабек, Жумакан, Жумадил, Жумагазы, Жумагул, Жумажан, Жуматай, Жумагельды және т.б.
ЖҰМАН	араб тілінен алынған — асыл бұйым, інжу-маржан.
ЖҰМАНБАЙ	жұман + қазақ тілінен бай. Есімнің мағынасы — асыл бұйымға, інжу-маржанға бай.
ЖҰМАНИЯЗ	араб тілінен алынған джумга — жиналатын күн, жұма, апта + араб тілінен алынған нияз — өтініш, жалбарыну; үміт; сыйлық, тарту. Есімнің мағынасы — сыйлық ретінде туған бала.
ЖҰМАТ	араб тілінен алынған — ай күнтізбесінің бесінші айы.
ЖҮНІС, ЖҮНҮС	көне еврей тілінен алынған иона — көгершін деген мағынаны білдіреді. Біріккен тұлғалы есімдер — Жунусбай, Жунисбек, Жунусжан, Жунусали.
ЖҮРСІН	қазақ тілінен аман-есен болсын, ғұмыры ұзақ, бақуатты болсын деген мағынаны білдіреді.
ЖҮСІП	көне еврей тілінен алынған Иосиф — көбейтілген, көп; әдемі, жақсы. Біріккен тұлғалы есімдер — Жусупбай, Жусупбек, Жусупжан, Жусупкан, Жусупкали, Жусупхожа, Жусупакын.
ЖІГЕР	қазақ тілінен, жігер, күш, қуат; ерік, табандылық, ұмтылыс, қайсарлық деген мағынаны білдіреді.

«З» әрпінен басталатын ер есімдері

ЗАЙТ	араб тілінен алынған заид — өсіп келе жатқан, дамып келе жатқан; ең жақсы.
ЗАЙЫР	араб тілінен алынған — айқын, күмәнсіз.
ЗАКАРИЯ	араб тілінен алынған закир — сана, ақыл, еске алушы + ия.
ЗАМАНБЕК	араб тілінен алынған замона — уақыт, дәуір + қазақ тілінен бек. Есімнің мағынасы — заман билеушісі.
ЗАМИР	орыс тіліндегі за мир сөз тіркесінен алынған.
ЗАҢҒАР	қазақ тілінен зор денелі, алып; айбынды, ең биік деген мағынаны білдіреді.
ЗӘКИ	араб тілінен алынған зәки — өткір, ширақ, нәзік; ақылды, қабілетті.
ЗӘКІР	араб тілінен алынған закр — есте сақтау, сана, ақыл, еске алушы.
ЗӘРІП	араб тілінен алынған зариф — тапқыр, әдемі; сымбатты, нәзік, жағымды.
ЗЕЙНҰР	араб тілінен алынған сұлулық, жарқырау, әдемі көрініс.
ЗЕЙІН	араб тілінен алынған есім сұлулық, әшекей деген мағынаны білдіреді. Көне еврей тілінен алынған — құдайдың сыйы. Ағылшын тілді елдерде – Джон есімінің түрі.
ЗЕРЕК	иран тілінен алынған дарынды, зерек, ұғымтал.
ЗИЯТБЕК	иран тілінен алынған зияд — көп; керемет + қазақ тілінен бек.

«И» әрпінен басталатын ер есімдері

ИБАТ	араб тілінен алынған — сый, тарту.
ИБРАГИМ	көне еврей тілінен — Авраам. Есімнің мағынасы — халықтардың әкесі. Түрлері — Ибраим, Ыбырай, Ибиш, Ибикен, Ибраш.
ИГЕНБАЙ	қазақ тілінен — ауқатты адам, бай деген мағынаны білдіреді.
ИГІЛІК	қазақ тілінен — игі іс, мейірім, қайырымдылық, ізгілік деген мағынаны білдіреді.
ИДЕЯТ	араб тілінен алынған — мерекелік сыйлық.
ИЗАТБЕК	араб тілінен алынған иззат — даңқ + бек. Есімнің мағынасы — даңқты.
ИКРАМ	араб тілінен алынған — құрмет, сый-құрмет, ізет.
ИМАН	араб тілінен алынған иман — сенім, наным. Біріккен тұлғалы есімдер — Иманали, Иманбай, Иманбек, Имангазы, Имангали, Иманжан, Имангельды, Иманакыш, Иманкул және т.б.
ИНАЯТ	араб тілінен алынған — инаеть — мейірім, жомарттық, алғыс, көмек.
ИСА	көне еврей тілінен алынған Иисус құдайдың сыйы, құдай құтқарады. Синонимдері — Айса, Ғайса, Кайсин. Біріккен тұлғалы есімдер — Исадил, Исали, Исахмет, Исабай, Исабек, Исағали, Исатай, Исажан, Исахан.
ИХСАН	араб тілінен алынған — игілік, жақсылық, мейірім; сұлулық, әсемдік, айқындық.

«К» әрпінен басталатын ер есімдері

КАБИР	араб тілінен алынған — ұлы, құдіретті, зор, үлкен; маңызды, білгір, байсалды.
КАМАЛ	араб тілінен алынған камал — кемелдік, толықтық, тұтастық. Түрлері — Кемел, Кэмал, Кәміл.
КӘДІР	араб тілінен алынған кадр күшті, құдіретті; қабілетті; құрметті, лайықты, бағалы, беделді. Түрлері — Кәдір, Хадир.
КӘДІРБАЙ	араб тілінен алынған кадр күшті, құдіретті + қазақ тілінен бай. Есімнің мағынасы — күшті, құдіретті бай.
КӘДІРБЕК	араб тілінен алынған кадр күшті, құдіретті + қазақ тілінен бек мықты, күшті. Есімнің мағынасы — өте беделді, құдіретті адам.
КӘДІРЖАН	кадр + иран тілінен алынған джон. Есімнің мағынасы — өте беделді адам.
КӘКІМБЕК	араб тілінен алынған хаким + қазақ тілінен бек. Есімнің мағынасы — білгір, дана бек.
КӘКІМЖАН	араб тілінен алынған хаким — дана, данышпан, ақылды; философ + иран тілінен алынған джон — жан. Есімнің мағынасы — данышпан.
КӘМІЛ	араб тілінен алынған камал — кемел, керемет. Біріккен тұлғалы есім — Камилбек. Синонимдері — Кемел, Кемелбай.
КӘРІМ	араб тілінен алынған кәрім — жомарт, кең пейілді, асыл, мейірімді, сыпайы, сүйкімді мырза. Түрлері — Керім. Біріккен тұлғалы есімдер — Кәрімбай, Кәрімжан, Кәрімбек, Кәрімқұл.
КЕКІЛ	қазақ тілінен, баланың басындағы айдар деген мағынаны білдіреді.
КЕЛІС	қазақ тілінен келіскен — жақсы. Есімнің мағынасы — лайықты, сай.
КЕМЕЛБЕК	араб тілінен алынған камал + бек. Есімнің мағынасы — кемел, жетілген адам.
КЕМЕҢГЕР	араб тілінен алынған — данышпан, кемеңгер.
КЕНБАЙ	қазақ тілінен кен — қазба, руда. Ата-анасы баласына осылай ат қою арқылы, оның қазба байлыққа толы кен аумақтарға бай болғанын қалаған.
КЕНЕН	қазақ тілінен, жеткілікті, мол; жомарт, кен пейілді деген мағынаны білдіреді. Біріккен тұлғалы есім — Кененбай.
КЕНЕШ	көне түркі тілінен алынған кенш — бала. Есімнің мағынасы — сәби.
КЕНЖЕ	қазақ тілінен, балалардың ең кішісі деген мағынаны білдіреді. Біріккен тұлғалы есімдер — Кенжебай, Кенжебек, Кенжеғали, Кенжетай, Кенжехан.
КЕҢЕС	қазақ тілінен — кеңес, мәжіліс. Бұл есім біздің республикамызда әсіресе Қазан төңкерісінен кейін кең тарады. Ол кеңес заманында пайда болған жаңа есімдердің бірі болып табылады.
КЕҢШІЛІК	қазақ тілінен — еркіндік.
КЕРІМ	араб тілінен алынған карим — әдемі, тамаша, дархан, жомарт, мейірімді адам. Біріккен тұлғалы есімдер — Керімалы, Керімбай, Керімбек, Керімхан.
КИІКБАЙ	қазақ тілінен киік — жабайы ешкі, ақбөкен + бай.
КӨБЕГЕН	көне түркі тілінен — сәби.
КӨБЕЙ, КҮБЕЙ	қазақ тілінен көбей, өс деген мағынаны білдіреді.
КӨБЕЙСІН, КҮБЕЙСІН	қазақ тілінен — көп болсын, өсіп-өнсін (балалар) деген тілекпен қойылған. Синонимі — Көбейхан, Кубейхан.
КӨДЕК	иран тілінен алынған кудак — бала, ұл; жасөспірім, жігіт.
КӨКБАЙ	қазақ тілінен көк — аспан.
КӨЛБАЙ	қазақ тілінен көл + бай. Есімнің мағынасы — көлге бай.
КӨПБАЙ	қазақ тілінен көп + бай. Есімнің мағынасы — қоғамды сүйетін, көпшіл.
КӨПЖАН	қазақ тілінен көп + иран тілінен алынған жан — рух. Есімнің мағынасы — қоғамның жаны.
КӨПЖАСАР	қазақ тілінен көп + жасар. Есімнің мағынасы — ұзақ жасаушы.
КӨРКЕМЖАН	қазақ тілінен көркем — әдемі, сымбатты. Есімнің мағынасы — әдемі, сымбатты адам.
КӨРІК	қазақ тілінен — сұлулық, сымбаттылық, әдемі көрініс деген мағынаны білдіреді.
КӨШІМБАЙ	көш кезінде туған балаға қойылады.
КҮМІС	қазақ тілінен есім — күміс. Біріккен тұлғалы есімдер — Күмісбек — күмістей мықты, әдемі, Күмісбай — күміске бай.
КҮНДАР	қазақ тілінен күн + тәжік тілінен алынған доро — игілікке ие, жақсылықты тасушы. Есімнің мағынасы — адамдарға жарқын, шуақты өмір, мейірімділік сыйлаған адам.
КҮНТУ	қазақ тілінен күн + ту — шығады. Есімнің мағынасы — өз халқының шамшырағы.

«Қ» әрпінен басталатын ер есімдері

ҚАБАЙ	көне түркі тілінен алынған — бесік.
ҚАБИ	араб тілінен алынған хаби — күшті, мықты, мығым.
ҚАБИБ	араб тілінен алынған хабиб — дос, жолдас, приятель.
ҚАБЛЕТ	араб тілінен алынған кабилет — қабілет, бейімділік, тілек.
ҚАБЫЛ, ҚАБУЛ	араб тілінен алынған кабл — қабылдаушы, қарсы алушы; болашақ, келе жатқан.
ҚАДЫР	араб тілінен алынған кадр — күшті, құдіретті; қабілетті, бейім; құрмет, сый.
ҚАДЫРАЛЫ	кадр + алы — биік, жоғары. Есімнің мағынасы — беделді, аса құрметті адам.
ҚАДЫРБАЙ	кадр + қазақ тілінен бай құрметті, аса беделді бай.
ҚАДЫРБЕК	қадыр + қазақ тілінен бек — өте беделді, құрметті адам.
ҚАДЫРЖАН	қадыр + иран тілінен алынған джон. Есімнің мағынасы — беделді, құрметті адам.
ҚАДЫРХАН	кадр + қазақ тілінен хан. Есімнің мағынасы — құрметті, аса сыйлы хан.
ҚАЖЫМ	араб тілінен алынған — құрметті, сыйлы.
ҚАЖЫМҰРАТ	араб тілінен алынған хаджи + мурад — мақсат. Есімнің мағынасы — мақсатына жетуші.
ҚАЖЫ, ХАДЖИ	араб тілінен алынған тадж қажы. Біріккен тұлғалы есімдер — Қажымұрат, Қажығали, Қажкен.
ҚАЗАҚБАЙ	қазақ тілінен қазақ + бай. Есімнің мағынасы — қазақ.
ҚАЗИ	араб тілінен алынған кади — қази. Біріккен тұлғалы есімдер — Қазыбай, Қазыбек, Қазығали, Қазықан.
ҚАЗТУҒАН	араб тілінен алынған кази — қазы + қазақ тілінен туған. Есімнің мағынасы — қазы болып туған.
ҚАЙДАР, ХАЙДАР	араб тілінен алынған — хайдар — арыстан.
ҚАЙРАТ	араб тілінен алынған — гайрат — қуат, қайнаған күш, ынта.
ҚАЙСАР	араб тілінен алынған — рим патшаларының атағы. Есімнің мағынасы — табанды, ерік-жігері мықты, қайсар, батыл, жігерлі.
ҚАЙЫМ	араб тілінен алынған — мәңгі бар, мәңгілік.
ҚАЙЫП	араб тілінен алынған каиф — балгер, сәуегей. Біріккен тұлғалы есім — Қайыпбек.
ҚАЙЫР	араб тілінен алынған кейр — жақсы, мейірімді, қайырымды, керемет; жақсылық, игілік, ғажайып, қайырымдылық. Біріккен тұлғалы есімдер Қайырбай, Қайырбек, Қайырғали, Қайыржан, Қайырболат.
ҚАЙЫРБЕК	кейр + қазақ тілінен бек. Есімнің мағынасы — игі, керемет адам.
ҚАЙЫРБОЛАТ	кейр + қазақ тілінен болат — болсын. Есімнің мағынасы — мейірімді, қайырымды адам болсын деген тілекпен қойылған.
ҚАЙЫРГЕЛДІ	кейр + қазақ тілінен гелді, келди — келді. Есімнің мағынасы — дүниеге келді, мейірімді, өте кеңпейілді, аса құрметті адам.
ҚАЙЫРҒАЛИ	кейр + ғали — биік, жоғары, асқақ. Есімнің мағынасы — аса құрметті, өте мейірімді, мейірімдінің мейірімдісі, керемет адам.
ҚАЙЫРЖАН	кейр + иран тілінен алынған джон жан. Есімнің мағынасы — кеңпейілді.
ҚАЙЫРЛЫ	Есімнің мағынасы — сыпайы, мейірімді, қайырымды, жақсы, жанашыр.
ҚАҚНАЗАР	араб тілінен алынған хак — әмірші, билеуші, бастық + назар — қарау, көзқарас, назар; назар аудару. Есімнің мағынасы — көмек, ықылас, қамқорлық, қолдау.
ҚАЛАУ	қазақ тілінен, таңдау, жақсы нәрсені алу, қалағанына жету деген мағынаны білдіреді. Біріккен тұлғалы есімдер — Қалаубай, Қалаужан.
ҚАЛАУША	қазақ тілінен, ата-анасының қалауымен, сұрауымен туған деген мағынаны білдіреді.
ҚАЛДАРБЕК	иран тілінен алынған хол — қал. Орта Азия халықтарында баланың денесіндегі қал бақыттың белгісі болып саналған. Есімнің мағынасы — өте бақытты. Біріккен тұлғалы есімдер — Қалдыбай (Қалыбай), Қалдыбек (Қалыбек), Аққал және т.б.
ҚАЛДЫБАЙ	қазақ тілінен қалды — қалы көп + бай. Есімнің мағынасы — бақытты адам.
ҚАЛИ	араб тілінен алынған ғали — биік, жоғары, асқақ.
ҚАЛҚА	қазақ тілінен, таса, қалқан; тірек деген мағынаны білдіреді. Есімнің мағынасы — қорғаушы.
ҚАЛҚАМАН	қазақ тілінен қалқа — пана + ман — адам. Есімнің мағынасы — қорғаны бар адам.
ҚАЛМҰХАМБЕТ	иран тілінен алынған хол — қал + Мұхамбет. Есімнің мағынасы — бақытты Мұхамбет.
ҚАЛЫБАЙ	қазақ тілінен, қалы көп деген мағынаны білдіреді. Есімнің мағынасы — өте бақытты адам.
ҚАЛЫБЕК	қазақ тілінен, қалы көп деген мағынаны білдіреді. Есімнің мағынасы — ұзақ жасайтын адам.
ҚАМАР	араб тілінен алынған хамар — ай.
ҚАМБАР	араб тілінен алынған хамбар — зор күш иесі. Есімнің мағынасы — батыр. Бұл қазақ эпосының қаһарманының есімі.
ҚАНАҒАТ	араб тілінен алынған қанағат — барға, азға қанағат ету, риза болу.
ҚАНАТ	қазақ тілінен — қанат. Есімнің мағынасы — сүйеніш, демеу.
ҚАПБАС	араб және иран тілінен алынған, қатал, жауынгер.
ҚАПЫЗ	араб тілінен алынған, екі мағынасы бар — сақтаушы, қорғаушы; қазіргі мағынасы — ғалым, білімді.
ҚАРАМАН	қазақ тілінен қара — ауыспалы мағынада күшті, мықты + парсы тілінен алынған ман — адам. Есімнің мағынасы — күшті, мықты адам.
ҚАРАСАЙ	қазақ тілінен қара — ауыспалы мағынада ірі, үлкен, күшті, мықты + түркі тілінен алынған сай — өте ірі, үлкен. Есімнің мағынасы — күшті, дені сау, ұлы. Қазақ эпосының қаһарманының есімі.
ҚАРАТАЙ	қазақ тілінен қара, ауыспалы мағынада — ірі, үлкен + тай, тағ көне түркі тілінен алынған — тау. Есімнің мағынасы — үлкен тірек, ата-ананың үміті. Синонимі — Тайқара.
ҚАРИБЖАН	араб тілінен алынған қариб — жақын, туыс. Есімнің мағынасы — туысқан.
ҚАРМЫС	көне түркі тілінен алынған қармыш — тобыр, халық.
ҚАРШЫҒА	қазақ тілінен — қаршыға. Есімнің мағынасы — қаршығадай қырағы, батыл.
ҚАСИМАН	араб тілінен алынған хас — таза, ерекше, нағыз + иман — сенім. Есімнің мағынасы — нағыз, таза сенімі бар.
ҚАСЫМ	араб тілінен алынған хасим — әдемі, сұлу, сүйкімді; бөлуші. Біріккен тұлғалы есімдер — Қасымбай, Қасымбек, Қасымжан, Қасымәлі, Қасымхан, Қасымтай, Қасымқұл.
ҚАТИФ	араб тілінен алынған катиб — хатшы, көшірмеші. Есімнің мағынасы — жазушы.
ҚАҺАРМАН	араб тілінен алынған, қаһарман, батыр; құдіретті, ержүрек.
ҚИРАБАЙ	араб тілінен алынған хира — таңдау; сұрыптау, ең жақсы, таңдаулы + бай. Есімнің мағынасы — таңдаулы.
ҚИСА	көне еврей, араб, иран тілдерінде Гайса түрінде кездеседі, қазақ, өзбек, қырғыз тілдерінде Гайса, Иса деген түрлері бар.
ҚИСАМЕТДИН	Хисаметдин араб тілінен алынған әдемі, көркем; жақсы, игі. Есімнің мағынасы — көркем.
ҚИСАН	араб тілінен алынған хисан — әдемі, сүйкімді, өте жақсы.
ҚИЯС	араб тілінен алынған хияс — салыстыру, ұқсату; баға, абырой. Есімнің мағынасы — абыройлы.
ҚОБДАБАЙ	қазақ тілінен — қамыс немесе қияқ өскен жер деген мағынаны білдіреді. Осы жерде туған балаға әдетте осындай есім берілген.
ҚОБЛАНДЫ	қазақ тілінен қабылан — леопард. Ауспалы мағынасы — батыл, ержүрек, қайсар, жігіт. Қазақ эпосының батырының есімі. Түрлері — Қоблан, Қабылан.
ҚОҒАМБАЙ	қазақ тілінен қоғам — қауым, көпшілік. Есімнің мағынасы — көпшіл.
ҚОЖАҚ	көне түркі тілінен қожақ — үлкен, зор, ұлы. Қазақ эпосының батырының есімі.
ҚОЖА, ХОЖА	араб тілінен алынған қожа — ұстаз, мырза, бай, көпес, ие. Біріккен тұлғалы есімдер — Қожабай, Қожабек, Қожахмет, Қожагелді, Қожатай, Қожанияз, Бекқожа, Ерқожа, Есқожа, Нұрғожа және т.б.
ҚОЖБАН	көне түркі тілінен — ірі, зор, алып.
ҚОЗЫ	қазақ тілінен — қозы. Біріккен тұлғалы есімдер — Қозыбай, Қозыбағар, Жанғозы, Байғозы, Ерғозы және т.б.
ҚОЙЛЫБАЙ	қазақ тілінен — бай деген мағынаны білдіреді. Есімнің мағынасы — қойға бай.
ҚОЛДАС	қазақ тілінен қол — жауынгер + дас жұрнағы. Есімнің мағынасы — қолбасшы.
ҚОРҒАНБЕК	қазақ тілінен қорған — қорғаныс, бекініс; тірек, сүйеніш. Есімнің мағынасы — ата-ананың қорғаны.
ҚОСАЙ	қазақ тілінен қос — екі, қосу + ай. Есімнің мағынасы — айға жету, аймен қосылу. Қазақ эпосының батырының есімі.
ҚОСЫН	араб тілінен алынған — сұлулық, көріктілік; жақсылық, игілік; қазақ тілінен — әскер, қол.
ҚОСЫНБАЙ	көш кезінде туған балаға қойылады.
ҚОШҚАРБАЙ	қазақ тілінен қошқар — тұқымдық қой + бай. Мұндай есімдер ата-ананың ұлдары көп болсын деген тілегімен қойылған.
ҚУАН	қазақ тілінен — ұл туғанына қуаныш деген мағынаны білдіреді. Түрлері — Қуаныш, Қуандық.
ҚУАТ	қазақ тілінен — күш, қуат, құдірет деген мағынаны білдіреді.
ҚҰБАН	иран тілінен алынған құб — әдемі, сүйкімді.
ҚҰДАЙБЕРГЕН	иран тілінен алынған құда, құдай — ие + қазақ тілінен берген. Біріккен тұлғалы есімдер — Құдайқұл, Құдайменде.
ҚҰЛЫНШАҚ	қазақ тілінен — құлынның еркелетіп айтылған атауы.
ҚҰМАР	араб тілінен алынған хумар — қатты ықылас, құмарлық.
ҚҰРАЛБЕК	моңғол тілінен құрал — жиналыс + қазақ тілінен бек. Есімнің мағынасы — жиналыс бастығы, басшысы.
ҚҰРМАН	араб тілінен алынған — құрбандық; құрбандыққа шалу. Мұндай есімдер Құрбан айт күні туған балаға қойылған. Біріккен тұлғалы есімдер — Құрманбай, Құрманбек, Құрманәлі, Құрманғали, Құрмансейіт, Құрманғазы, Құрмантай.
ҚҰРМЕТ	араб тілінен алынған — құрмет, сый, ізет.
ҚҰРЫШЖАН	араб тілінен алынған құрыш — күшті, мықты, болат + иран тілінен алынған жан — рух. Есімнің мағынасы — күшті, мықты адам.
ҚҰСАЙЫН	араб тілінен алынған хусни — ең жақсы, ең әдемі; игі іс, жақсылық. Түрі — Хұсайын.
ҚҰСАЙЫН, ХАСАЙЫН	араб тілінен алынған кішкентай, әдемі.
ҚҰТЕЛ	көне түркі тілінен құт – бақыт + ел – халық. Есімнің мағынасы – елінің, өз елінің бақытты адамы.
ҚЫДЫР	араб тілінен алынған хизр – тірі су көзін тапқан, бақытты, бағы жанған.

«Л» әрпінен басталатын ер есімдері

ЛАТИФ	араб тілінен алынған — мейірімді, сүйікті, сүйкімді, сыпайы, жағымды.
ЛАУЛА	қазақ тілінен — қатты жану деген мағынаны білдіреді. Есімнің мағынасы — өткір, қайсар.
ЛӘШКЕР	иран тілінен алынған — әскер, жауынгер, сарбаз.
ЛӘШКЕРБЕК	иран тілінен алынған — жауынгер, сарбаз + қазақ тілінен бек — бастық. Есімнің мағынасы — қолбасшы.
ЛЕКЕР	иран тілінен алынған — өзара байланыс, жәрдем, қолдау, көмек.
ЛҰҚПАН	араб тілінен алынған лұқпан — даналықтың символы. Ежелгі данышпан, мысалшының есімі.

«М» әрпінен басталатын ер есімдері

МАҒАЗ	араб тілінен алынған маазза – махаббат, бейімділік, қымбатты, сүйікті.
МАҒАУИЯ	араб тілінен алынған — сау, құтылған деген мағынаны білдіреді.
МАҒЗҰМ	араб тілінен алынған — сақталған, шақырылған, қонақ деген мағынаны білдіреді.
МАҒРУФ	араб тілінен алынған — белгілі, жалпыға мәлім; лайықты; игілік, жақсылық.
МАЙДАН	араб тілінен алынған мейдан — алаң, арена, шайқас алаңы; майдан. Бұл есім Ұлы Отан соғысы кезінде туған балаларға қойылған.
МАЙЛЫ	қазақ тілінен — семіз деген мағынаны білдіреді. Ауыспалы мағынасы — ауқатты.
МАҚАБЫЛ	араб тілінен алынған — қабылданған, мақұлданған; қолайлы, әбден мүмкін.
МАҚСАТ	араб тілінен алынған — арман, мақсат, тілек, ниет; қалаулы.
МАҚСҰМ	араб тілінен алынған махдум — мырза, қожайын.
МАЛБАЙ	қазақ тілінен мал + бай. Есімнің мағынасы — малға бай.
МАЛЖАН	қазақ тілінен — байлықты қатты жақсы көретін адам.
МАМАЖАН	қазақ тілінен мама — Жетісу тұрғындарының тілінде ат байлайтын баған деген мағынаны білдіреді. Есімнің мағынасы — ата-ананың үміті, тірегі.
МАМАН	қазақ тілінен — шебер; араб тілінен алынған есімнің мағынасы — әділдік.
МАМАСАДЫҚ	араб тілінен алынған — әділдік.
МАМАТ, МАМЫТ	араб тілінен алынған — мақтауға тұрарлық, мақтаулы.
МАМЫР	қазақ тілінен есімнің мағынасы — сәуір-мамыр айларына сәйкес келетін көктемгі айдың атауы.
МАНАН	араб тілінен алынған — маннан — мәрт, мейірімді; жомарт.
МАНАП	араб тілінен алынған — ауыстыру, алмастыру; ақсүйек.
МАНАР	араб тілінен алынған — белгі, шамшырақ. Біріккен тұлғалы есім — Манарбек.
МАНАСБАЙ	қырғыз тілінен — манас — батыл + қазақ тілінен — бай. Бұл қырғыз эпосының батырының есімі.
МАНСҰР	араб тілінен алынған — жеңімпаз, жеңуші; құдіретті.
МАРАБАЙ	иран тілінен алынған — мара — мәре + қазақ тілінен — бай. Есімнің мағынасы — алда жүретін, бәрінен озатын.
МАРАЛБАЙ	қазақ тілінен — марал + бай. Есімнің мағынасы — маралға бай.
МАРАТ	француз буржуазиялық революциясы басшыларының бірі Жан-Поль Мараттың (1747—1793) есімі. Бұл есім қазақ отбасыларында 30-жылдардың басынан бері кеңінен кездеседі. Біріккен тұлғалы есім — Маратбек.
МАРДАН	тәжік тілінен алынған — мард — еркек + дан — ержүрек, батыл.
МАРҚАЙ	қазақ тілінен — өсе бер, үлкен, ірі болып өс деген мағынаны білдіреді.
МАРЛЕН	Маркс пен Ленин фамилияларының алғашқы буындарынан құралған күрделі жаңа есім.
МАРС	көне рим мифологиясындағы соғыс құдайы; планетаның атауы. Біріккен тұлғалы есім — Марсбек.
МАРХАБАТ	араб тілінен алынған — марқамат — мейірімділік, қайырымдылық, шапағат.
МАСҒҰТ	араб тілінен алынған — бақытты.
МАУСЫМБАЙ	араб тілінен алынған — маусым — мезгіл; күнтізбе бойынша — төртінші ай; мереке + қазақ тілінен — бай.
МАХАМБЕТ, МУХАМБЕТ	араб тілінен алынған — Мұхаммед — мадақталатын, мақтауға лайық, сүйікті.
МАХМЕТ	араб тілінен алынған — махамеда — мақтауға тұрарлық іс; мақтаулы қасиет, іс.
МАХМУТ	араб тілінен алынған — мақтаулы, мадақталған, даңқты, мақтауға лайық.
МАХУ, МАХЫ	иран тілінен алынған — амах — ай, айдың (жарығы). Есімнің мағынасы — ай сияқты, ай нұры.
МАШАБАЙ	қазақ және көне түркі тілінен — маша — емен. Есімнің мағынасы — емендей мықты, сау.
МАШРАП	араб тілінен алынған — машраб — мінез, болмыс.
МӘДЕЛ	моңғол тілінен — сана, ой, ақыл.
МӘДИ	араб тілінен алынған мадди — заттық, материалдық; материалистік, материалист.
МӘДИТ	араб тілінен алынған мәдид — ұзақ, кең.
МӘДХАН	араб тілінен алынған мәдх — мақтау, мадақтау + хан. Есімнің мағынасы — көп мақталатын.
МӘДХАТ	араб тілінен алынған — мақтауға лайық. Біріккен тұлғалы есімдер — Мәтжан, Мәтқасым, Мәтхалық.
МӘЖҒҰЛ	тәжік тілінен алынған мавджигүл, мавджи — жылтыр, жарқырау + иран тілінен алынған ғұл. Есімнің мағынасы — жарқыраған ғұл.
МӘЖЕН	араб тілінен алынған — ұялмайтын, қорықпайтын, жасқанбайтын.
МӘЖИТ	араб тілінен алынған — даңқты; атақты; мақтаулы.
МӘЛІК	араб тілінен алынған — патша, әмірші.
МӘЛІКАЙДАР	араб тілінен алынған — арыстандай құдіретті, күшті патша.
МӘЛІМ	араб тілінен алынған — белгілі, атақты.
МӘМБЕТ	иран тілінен алынған — көмектесуші, жәрдемдесуші; қайырымды, көмекші деген мағынаны білдіреді. Түрі — Мәмет.
МӘСІМБАЙ	араб тілінен алынған — мағсұм — сақталған; шақырылған; қонақ + қазақ тілінен — бай.
МӘТЖАН	араб тілінен алынған — мадақ, мақтау + иран тілінен — джон — жан. Есімнің мағынасы — мадақталатын адам.
МӘТКӘРІМ	араб тілінен алынған — мақтауға лайық, мақтаулы, жомарт адам.
МӘТҚАСЫМ	араб тілінен алынған — әдемі, мақтауға лайық.
МӘТХАЛЫҚ	араб тілінен алынған — халық мақтайтын адам.
МӘУЛЕН	араб тілінен алынған — мырза, әмірші; қайырымды.
МӘШҺҮР	араб тілінен алынған — бүкіл әлемге танымал, әйгілі.
МЕДЕТ	араб тілінен алынған — көмек, сүйеніш, үміт. Біріккен тұлғалы есімдер — Медетбай, Медетбек.
МЕДЕТНАР	араб тілінен алынған — медед — көмек + қазақ тілінен — нар — мықты бір өркешті түйе. Есімнің мағынасы — нардай сенімді.
МЕДЕТХАН	араб тілінен — медет + қазақ тілінен — хан. Есімнің мағынасы — ханның көмекшісі, сүйеніші.
МЕДЕУ	араб тілінен алынған — үміт, сүйеніш.
МЕДХАТ	араб тілінен алынған — мадақ, мақтау.
МЕЙМАН	араб тілінен алынған — меһман — қонақ.
МЕЙРАМ	араб тілінен алынған — мейрам. Есімнің мағынасы — мерекелі, бақытты.
МЕЙРМАН	араб тілінен алынған мейірімді, қайырымды, жаны ашитын адам.
МЕЙІР	иран тілінен алынған — мехр — ілтипат, ықылас, мейірім деген мағынаны білдіреді.
МЕЙІРБЕК	араб тілінен алынған махаббат, мейірімділік + қазақ тілінен бек. Есімнің мағынасы — аса мейірімді, өте сыпайы.
МЕКЕМТАС	араб тілінен алынған мехкем — мықты, берік, қатты + қазақ тілінен тас. Есімнің мағынасы — берік тас, тастай қатты.
МЕҢ	қазақ тілінен мең деген мағынаны білдіреді. Ер және әйелдердің біріккен тұлғалы есімдерінің бір сыңары ретінде жиі кездеседі. Бұл, негізінен, есімінде мең сөзі бар балалар бақытты болады деген халық сенімі мең әдет-ғұрпына байланысты болды. Есімнің мағынасы — әдемі, сұлу, сүйкімді. Біріккен тұлғалы есімдер — Меңлібай, Меңгерей.
МЕҢДАХМЕТ, МЕҢЛІАХМЕТ	МЕТ араб тілінен алынған бақытты Ахмет.
МЕҢДІБАЙ	араб тілінен алынған есім денесінде меңі көп деген мағынаны білдіреді. Есімнің мағынасы — бақытты адам.
МЕРГЕН	қазақ тілінен мерген, атқыш деген мағынаны білдіреді. Біріккен тұлғалы есім — Мергенбай.
МЕРЕЙ	қазақ тілінен табыс, бақыт, қуаныш деген мағынаны білдіреді. Біріккен тұлғалы есім — Мерейбек.
МЕРЕКЕ	қазақ тілінен мереке, салтанат деген мағынаны білдіреді.
МИЗАМ	араб тілінен алынған шамамен қыркүйек айына сәйкес келетін айдың атауы. Есім осы айда туған балаға қойылған.
МИРАС	араб тілінен алынған мұра, ұрпақ.
МИРБОЛАТ	орыс тілінен алынған мир + қазақ тілінен болат — болады. Есімнің мағынасы — бейбітшілік болсын.
МИРҒАЛИ	иран тілінен алынған есім бастық, билеуші, әмірші деген мағынаны білдіреді.
МИРОН	грек тілінен алынған — бейбітшіл.
МИЯТ	қазақ тілінен тірек, үміт, қорғаушы деген мағынаны білдіреді. Біріккен тұлғалы есім — Миятжан.
МОЛБАЙ	араб тілінен алынған өте бай.
МОЛДАБАЙ	араб тілінен алынған мавло — мырза, қожайын; мавло — сауатты, білімді. Есімнің мағынасы — сауатты бол деген тілекпен қойылған. Біріккен тұлғалы есімдер — Молдабек, Молдажан, Молдақан.
МОЛДАН	қазақ тілінен мол — көп, молшылық + дан жұрнағы. Есімнің мағынасы — көпшіл.
МОМБЕК	иран тілінен алынған мом — балауыз, шам + қазақ тілінен бек.
МОМЫНӘЛІ	қазақ тілінен момын — тыныш, жуас + араб тілінен алынған әлі. Есімнің мағынасы — өте жуас.
МОЯЗ	араб тілінен алынған муяссар — бай, ауқатты.
МӨҢКЕ	алтай тілінен алынған моньку — мәңгі + моңғол тілінен менге — күміс — ақша. Есімнің мағынасы — мәңгі ақшалы.
МҰЗАФАР	араб тілінен алынған жеңімпаз. Түрі — Мұзапыр.
МҰҚА	көне түркі тілінен алынған — құдіретті, батыр, күшті, алып.
МҰҚАҒАЛИ	көне түркі тілінен алынған мұқа + иран тілінен алынған ғали. Есімнің мағынасы — өте күшті, құдіретті батыр Ғали.
МҰҚАДІЛ	араб тілінен алынған тең, ұқсас, бағалас.
МҰҚАЛИ	араб тілінен алынған мохали — биік, жоғары.
МҰҚАМӘДИ, МҰХАМӘДИ	араб тілінен алынған — Мұхаммедтің ізбасары; мақтауға лайық.
МҰҚАМБЕТ, МУХАМЕТ	араб тілінен алынған есім атақты, даңқты деген мағынаны білдіреді. Біріккен тұлғалы есімдер — Мұхамбетбай, Мұхамбетбек, Мұхамбетғали, Мұхамбеткәрім, Мұхамбетназар, Мұхамбетқожа.
МҰҚЫМ	араб тілінен алынған ұзақ жасайтын, тұрақты, мықты, орнықты.
МҰРАБАЙ	қазақ тілінен мұра, ескерткіш деген мағынаны білдіреді. Есімнің мағынасы — халықтың материалдық және рухани мәдениетінің мұрагері.
МҰРАТ	араб тілінен алынған мұрад тілек, мақсат. Біріккен тұлғалы есімдер — Мұратбай, Мұратбек, Мұратәлі, Мұратберді, Мұратғали, Мұратқожа, Мұратқан, Мұратжан, және т.б.
МҰРАТБАЙ	бай + араб тілінен алынған мұрад – мақсат. Есімнің мағынасы – арманына жеткен бай.
МҰСА	араб тілінен алынған – Мұса, көне еврей тілінен Моисей — судан тартып алынған. Біріккен тұлғалы есімдер — Мусабек, Мусагали, Мусажан, Мусахан, Мусатай.
МҰСТАФА	араб тілінен алынған таңдаулы, іріктелген.
МҰСТАХИБ	араб тілінен алынған сүйікті; қалаулы, таңдаулы; мақтаулы; қымбатты.
МҰХАМБЕТӘЗІЗ	араб тілінен алынған ұлы, құрметті.
МҰХАМБЕТЖАН	араб тілінен алынған Мұхаммедтің жаны.
МҰХАМЕДИЯР	араб тілінен алынған Мұхаммедтің досы. Қысқартылған түрі.
МҰХИТ	араб тілінен алынған мохит — қоршаған, айнала, орта; мұхит.
МҰХИТАН	тәжік тілінен алынған мохитобон — нұрлы ай.
МҰХТАР	араб тілінен алынған таңдаулы, іріктелген.
МҮБӘРАК	араб тілінен алынған гүлденген, бақытты; қасиетті.
МҮРСЕЙІТ	араб тілінен алынған есімнің мағынасы — құрметті, сыйлы бастық, әмірші.
МҮСІРӘЛІ	араб тілінен алынған бай, ауқатты.
МҮСІРЕП	араб тілінен алынған мусриф — ысырапшыл, жомарт.
МҮТӘЛІП	араб тілінен алынған өндіру; талап.
МЫҒЫМ	қазақ тілінен — мықты, берік. Біріккен тұлғалы есім — Мыгымбай.
МЫҢБАЙ	қазақ тілінен есімнің мағынасы — мың жаса.
МЫРЗАБАЙ	араб тілінен алынған файз — жомарттық, молшылық + қазақ тілінен бай — ауқатты.
МЫРЗАХМЕТ	иран тілінен алынған есімнің мағынасы — ханзада, патшазада; хатшы. Қазіргі мағынасы — жомарт. Біріккен тұлғалы есімдер — Мырзабай, Мырзахан, Мырзаболат, Мырзамурат, Мырзагельды, Мырзаберген, Мырзагуль, Мырзакарим.
МЫРҚАСЫМ	иран тілінен алынған мыр – мырза және араб тілінен алынған хасим – әдемі, сұлу, көрікті. Есімнің мағынасы — әдемі, сұлу мырза.
МЫРХАЙДАР	иран тілінен алынған есім арыстандай күшті билеуші деген мағынаны білдіреді.
МЫШБАЙ	көне түркі тілінен алынған мыш — бұлан + бай. Есімнің мағынасы — бұланға бай.
МЫШЫРБАЙ	араб тілінен алынған мишур — кеңесші, министр, толық генерал шені.

«Н» әрпінен басталатын ер есімдері

НАБИБУЛЛА	араб тілінен алынған жаратушының, құдіреттінің елшісі.
НАҒИ	араб тілінен алынған мүлдем таза.
НАҒЫМ	араб тілінен алынған амандық, бақытты өмір; рақат, ләззат.
НАҒЫМБЕК	араб тілінен алынған нағым + қазақ тілінен бек — денсаулығы мықты, бақытты өмір.
НАЗАР	араб тілінен алынған есімнің мағынасы қарау, көзқарас; назар, ықылас. Ауспалы мағынасы көмек, мейірім, қамқорлық, қолдау.
НАЗАРБАЙ	араб тілінен алынған назар + қазақ тілінен бай. Ата-аналар балаларына халықтың назары көп түссін деген тілекпен осындай есімдерді қойған.
НАҚЫП	араб тілінен алынған старшын, бастық, басшы.
НАҚЫСБЕК	араб тілінен алынған сурет, әшекей, өрнек; ойып жазылған жазу + бек. Есімнің мағынасы — әдемі, сұлу, асыл адам.
НАРБАЙ	қазақ тілінен нар — бір өркешті түйе. Ауспалы мағынасы үлкен, мықты. Бұл есім балалар ірі, үлкен және мықты, дені сау болсын деген тілекпен қойылған. Біріккен тұлғалы есімдер — Нарбек, Нарбол.
НАРИМАН	иран тілінен алынған найри — ержүрек, батыл, отты + ман. Есімнің мағынасы — оттай батыл, ержүрек адам.
НАРКЕС	қазақ тілінен батыл, ержүрек деген мағынаны білдіреді.
НАРМАҒАМБЕТ, НАРМҰХАМБЕТ	қазақ тілінен нар + араб тілінен Мағамбет — үлкен, мықты Мұхамбет.
НАРТУ	қазақ тілінен есімнің мағынасы ірі, тау сияқты үлкен, алып.
НАРЫМЖАН	қазақ тілінен нарым — менің мықтымым, менің сүйіктім, менің жаным.
НАСЫР	араб тілінен алынған көмектесуші, жәрдемші; жеңімпаз. Біріккен тұлғалы есімдер — Насырулла, Насырбай.
НАУРЫЗ	иран тілінен алынған нов жаңа + руз — күн. Новруз — Жаңа жыл күні, парсының күн күнтізбесі бойынша — 21 наурыз. Осы күндері туған балаға Науруз, Наурузбай, Наурузгали, Наурузбек және т.б. есімдер қойылады.
НӘБИ	араб тілінен алынған — жаратушы, құдіретті, елші. Есімнің мағынасы — жаратушының, құдіреттінің елшісі.
НӘДІР	араб және қазақ тілінен сирек кездесетін, таңдаулы.
НӘДІРБАЙ	араб және қазақ тілінен нәдір + бай. Есімнің мағынасы — сирек кездесетін, таңдаулы бай.
НӘДІРБЕК	араб және қазақ тілінен надр + бек. Есімнің мағынасы — сирек кездесетін, таңдаулы, бастық.
НӘЖІП	араб тілінен алынған асыл, кең пейілді, шынайы, құрметті.
НӘЗІР	араб тілінен алынған назр салтанатты уәде, ант.
НӘЗІРБЕК	назр + бек. Есімнің мағынасы — өз уәдесіне, антына адал адам.
НӘРІК	араб тілінен алынған нәрі — отты, ыстық.
НЕСІП	араб тілінен алынған үлес, бөлік; тағдыр, жазмыш.
НЕСІПБАЙ	араб тілінен алынған несіп + қазақ тілінен бай. Есімнің мағынасы — өз бақыты, өмірдегі өз үлесі бар адам.
НИГМЕТУЛЛА	араб тілінен алынған асыл, текті.
НИЕТҚАЛИ, НЕТӘЛІ	араб тілінен алынған ният — ниет, мақсат, ой. Есімнің мағынасы — ақылды, парасатты адам.
НИЗАМ	араб тілінен алынған тәртіп, құрылым.
НИЯЗ	тәжік тілінен алынған — өтініш, ынта, жалбарыну; үміт; сыйлық, тарту. Біріккен тұлғалы есімдер — Ниязбек, Ниязғали.
НИЯЗМҰХАМБЕТ	тәжік тілінен алынған Мұхаммед пайғамбар сыйлаған.
НОҒАЙБАЙ	қазақ тілінен ноғай — халық атауы. Есімнің мағынасы — ноғай.
НОИЛЬ, НОЭЛЬ	араб тілінен алынған қалағанына жету, мақсатқа жету.
НОЯН	моңғол тілінен аға, түменбасы, яғни 10 000 адамнан тұратын корпустың бастығы; ханзада; мырза, дворянин, бастық, әмірші. Біріккен тұлғалы есімдер — Ноянбай, Ноянбек.
НӨКЕРБЕК	моңғол тілінен нөкер — дос, жолдас.
НҰҒМАН	мейірім, игілік.
НҰР	араб тілінен алынған нұр, сәуле, шұғыла.
НҰРАБАЙ	түркі тілінен алынған Нұра — Қазақстандағы өзен мен таудың атауы.
НҰРАЙДАР	араб тілінен алынған сәуле, нұр, жарқын, бақытты.
НҰРАҚЫН	араб тілінен алынған нұр, сәуле + иран тілінен алынған ақын. Есімнің мағынасы — нұр әншісі.
НҰРАЛЫ	араб тілінен алынған есімнің мағынасы — Әлидің сәулесі немесе Әлидің баласы. Түрлері — Нұралы, Нұрғали.
НҰРБАЙ	араб тілінен алынған есімнің мағынасы — жарқыраған, нұрлы, әдемі ұл.
НҰРБАҚ	араб тілінен алынған есімнің мағынасы — бақытты, жарқын, әдемі.
НҰРБАПА	араб тілінен алынған нұр + қазақ тілінен бапа — ата. Есімнің мағынасы — нұрлы ата, әкей.
НҰРБЕК	араб тілінен алынған нұр + қазақ тілінен бек — мықты, өте күшті; өте бақытты, жарқын, әдемі.
НҰРБОЛ	араб тілінен алынған нұр + қазақ тілінен бол. Есімнің мағынасы — әдемі, бақытты бол. Түрі — Нұрболат, Нұрболсын.
НҰРҒАЗЫ	араб тілінен алынған нұр + ғазы — сарбаз. Есімнің мағынасы — жарқын, ержүрек, тамаша жауынгер.
НҰРҒИСА	араб тілінен алынған нұр + ғиса, иса. Есімнің мағынасы — әдемі, сүйкімді, керемет Иса, Ғайса.
НҰРДАН	араб тілінен алынған нұр + қазақ тілінен дан. Есімнің мағынасы — сәуледен, нұрдан жаралған.
НҰРДӘУЛЕТ	араб тілінен алынған есімнің мағынасы — мол байлыққа ие; мемлекеттің нұры.
НҰРЖАН	араб тілінен алынған нұр + иран тілінен алынған жан. Есімнің мағынасы — ең көркем, әдемі адам.
НҰРЖАУ	араб тілінен алынған нұр + қазақ тілінен жаусын. Есімнің мағынасы — бақыт жаусын.
НҰРЖАҺАН	араб тілінен алынған нұр + иран тілінен алынған жиһан — өмір, әлем, ғалам. Есімнің мағынасы — әлемдегі ең әдемі, көркем, әлемнің нұры.
НҰРЖІГІТ	араб және қазақ тілдерінен алынған — әдемі, көркем, сүйкімді жігіт деген мағынаны білдіреді.
НҰРЗАДА	араб тілінен алынған нұр + иран тілінен алынған зада — нәресте, бала. Есімнің мағынасы — әдемі адам, бала.
НҰРЗЕРЕК	араб және қазақ тілдерінен алынған ең әдемі, дарынды бала деген мағынаны білдіреді.
НҰРИ	араб тілінен алынған әдемі, көркем.
НҰРКЕЛДІ	араб тілінен алынған нұр + қазақ тілінен келді. Есімнің мағынасы — дүниеге әдемі, сүйкімді ұл келді.
НҰРҚАСЫМ	араб тілінен алынған есімнің мағынасы — өте әдемі, сүйкімді, көркем.
НҰРЛАЙ	қазақ тілінен нұрлы + ай. Есімнің мағынасы — нұрлы ай.
НҰРЛАН	араб тілінен алынған әрқашан әдемі, нұрлы, шырайлы, бақытты бол деген мағынаны білдіреді.
НҰРЛАТ	араб тілінен алынған әдемі, сымбатты, сүйкімді болу; бақытты ету деген мағынаны білдіреді.
НҰРЛЫ	араб тілінен алынған өте әдемі, сымбатты, сүйкімді. Біріккен тұлғалы есімдер Нурлыбек, Нурлыбай.
НҰРМҰХАМБЕТ	араб тілінен алынған нұр + мохаммад — Мұхаммедтің нұры.
НҰРНИЯЗ	араб тілінен алынған нұр + тәжік тілінен алынған нияз. Ең жақсы, әдемі сыйлық.
НҰРПЕЙІС	араб тілінен алынған нұр жарық, нұр сәуле + иран тілінен алынған пейіш — жұмақ, жарық.
НҰРСАПА	араб тілінен алынған есімнің мағынасы — ең жақсы, өте әдемі.
НҰРСЕЙІТ	араб тілінен алынған — әдемі, сүйкімді мырза.
НҰРСҮЛТАН	араб тілінен алынған — әдемі, сүйкімді сүлтан.
НҰРТАЛАП	араб тілінен алынған нұр + қазақ тілінен талап — ұмтылыс, бастама, дарын. Ата-аналар балаларының батыл, үлкен талант иесі болуын тілеп, осындай есімдерді қойған.
НҰРТАС	араб тілінен алынған нұр — жарық, сәуле + қазақ тілінен тас — тасысын сөзінің қысқарған түрі. Есімнің мағынасы — нұрға толсын.
НҰРХАН	араб тілінен алынған — әдемі, сымбатты хан.
НҰРЫМ	араб тілінен алынған менің нұрым, менің сәулем; менің сұлуым.
НҰСҚАБАЙ	араб тілінен алынған носхе — көшірме, бейне; тұлға, сыртқы келбет. Есімнің мағынасы — атлеттік дене бітімді.
НҰСҚАР	қазақ тілінен нұсқа — көрсету; кеңес беру деген мағынаны білдіреді. Есімнің мағынасы — ақылды кеңесші болсын.
НҮРҒАЛЫМ	араб тілінен алынған нүр + ғалым. Есімнің мағынасы — тамаша ғалым.
НҮСІП, НҮСҮП	көне еврей тілінен алынған Иосиф — көбейген, көп; әдемі, жақсы.
НЫҒМЕТ	араб тілінен алынған игілік, байлық; бақытты, бақытты өмір.
НЫҒМЕТЖАН	араб тілінен алынған бай, бақытты адам.
НЫҒМЕТҚАЛИ	араб тілінен алынған нығмет + қали, ғали. Есімнің мағынасы — өте бай, ауқатты.
НЫСАНБАЙ	көне түркі тілінен алынған нысан — дана, данышпан + бай. Есімнің мағынасы — дана.

«О» әрпінен басталатын ер есімдері

ОБАЙ	моңғол тілінен овоо — жақсы, тамаша.
ОДАҚ	қазақ тілінен — одақ деген мағынаны білдіреді.
ОЖАРБАЙ	қазақ тілінен ожар батыл, қайтпас, ержүрек + бай деген мағынаны білдіреді. Есімнің мағынасы — батыл, өжет, қайтпас адам.
ОЗАРБЕК	қазақ тілінен озар — озып кету, алға шығу деген мағынаны білдіреді. Есімнің мағынасы — озып тұратын.
ОЗАТ	қазақ тілінен — озат, әрдайым алда деген мағынаны білдіреді.
ОЙЛЫ	қазақ тілінен — ақылды, парасатты; саналы, данышпан деген мағынаны білдіреді.
ОЙРАТ	моңғол тілінен ой — орман + рат, арат — халық. Есімнің мағынасы — орман халқы.
ОЛЖАБАЙ	қазақ тілінен жоғарыдан берілген бала деген мағынаны білдіреді.
ОЛЖАС	қазақ тілінен есімнің мағынасы — жас, жігерлі, табанды, батыл.
ОМАР	араб тілінен алынған гумер өмір сүруші, өміршең. Біріккен тұлғалы есімдер — Омарбай, Омарбек, Омарғали.
ОМАРБАЙ	араб тілінен алынған өміршең, ұзақ өмір сүретін, ұзақ жасаушы.
ОМАРБЕК	араб тілінен алынған ұзақ өмір сүретін, мықты, күшті адам.
ОМАРҒАЛИ	араб тілінен алынған ұзақ өмір сүретін, өте ұзақ жасаушы.
ОМАРХАН	араб тілінен алынған есімнің мағынасы — өміршең, ұзақ өмір сүретін хан.
ОНБАЙ	қазақ тілінен он + бай. Есімнің мағынасы — бәрінен он есе бай.
ОҢАЛБАЙ, ОҢАЛБЕК	қазақ тілінен оңал — түзелу, жолға қойылу, жақсару + бай. Есімнің мағынасы — шаруашылығын түзеткен, жолға қойған.
ОҢҒАР	қазақ тілінен түзету, жөндеу, істі жолға қою деген мағынаны білдіреді.
ОҢҒАРБАЙ	қазақ тілінен есімнің мағынасы — сәтті, іскер.
ОҢДАСЫН	бақыт, атақ-даңқ жолдасы болсын деген тілекпен қойылған.
ОПАБЕК	араб тілінен алынған есім уәдесінде тұрған деген мағынаны білдіреді.
ОРАЗ	көне түркі тілінен — бақыт, сәттілік.
ОРАЗАҚ	араб тілінен алынған разақ — өмірге, тағдырға ризашылық білдіруші.
ОРАЗАҚЫН	араб тілінен алынған бақытты әнші.
ОРАЗАЛЫ, ОРАЗҒАЛИ	ораз + араб тілінен алынған али, ғали. Есімнің мағынасы — өте бақытты.
ОРАЗБАЙ	араб тілінен алынған ораз + қазақ тілінен бай. Есімнің мағынасы — бақытты адам.
ОРАЗБЕК	араб тілінен алынған ораз + бек. Есімнің мағынасы — өте бақытты, сәтті.
ОРАЗГЕЛДІ	араб тілінен алынған ораз + қазақ тілінен гелді ~ кельды. Есімнің мағынасы — бақытты өмірге келді, жетті.
ОРАЗҒҰЛ	қазақ тілінен бақытты құл деген мағынаны білдіреді.
ОРАЗМҰХАМБЕТ	қазақ және араб тілінен алынған бақытты Мұхамбет.
ОРАҚ	көне түркі тілінен орақ, шалғы. Ауспалы мағынасы өткір, кескіш. Эпостық батыр есімі.
ОРАҚБАЙ	көне түркі тілінен алынған есім астыққа, егінге бай деген мағынаны білдіреді.
ОРАЛ	Орал өзенінің атауынан құралған есім. Біріккен тұлғалы есімдер — Оралбай, Оралбек, Оралхан, Оралтай.
ОРАСАН	қазақ тілінен өте, тым деген мағынаны білдіреді.
ОРДАБАЙ	көне түркі тілінен алынған орда — жауға шабар алдындағы жиын, кеңес немесе маңызды мәселені талқылау; қоныс, хан сарайы; астана, орталық. Біріккен тұлғалы есімдер — Ордалы, Ордабек, Ордағали.
ОРМАНБАЙ, ОРМАНБЕК	қазақ тілінен орман. Есімнің мағынасы — орманға бай.
ОРМАНШЫ	қазақ тілінен орман қорғаушысы, орманшы деген мағынаны білдіреді.
ОРЫНБАЙ	қазақ тілінен орын + бай. Есімнің мағынасы — өмірде өз орны болсын.
ОРЫНБЕК	қазақ тілінен есімнің мағынасы — өмірде орны берік болсын.
ОРЫНҒАЛИ	қазақ тілінен орын + араб тілінен алынған ғали – биік, құрметті. Есімнің мағынасы — қоғамда жоғары орынға ие болсын.
ОСПАН	араб тілінен алынған — батырлық, батылдық. Біріккен тұлғалы есімдер — Оспанбай, Оспанбек, Оспанбет, Оспанхан.
ОТАН	қазақ тілінен — Отан деген мағынаны білдіреді.
ОТАР	қазақ тілінен есімнің мағынасы — отарда туған.
ОТАРБАЙ	қазақ тілінен есімнің мағынасы — үлкен отары бар.
ОШАҚБАЙ	қазақ тілінен есімнің мағынасы — берік ошақ.

«Ө» әрпінен басталатын ер есімдері

ӨЖЕТ	қазақ тілінен — табанды, қайсар деген мағынаны білдіреді.
ӨЗБЕК	өзбек халқының құрметіне қойылған есім. Біріккен тұлғалы есімдер — Өзбекбай, Өзбекәлі.
ӨЗЕНБАЙ	қазақ тілінен өзен + бай деген мағынаны білдіреді. Есімнің мағынасы — өзенге бай.
ӨКТЕМ	қазақ тілінен — өктем, қайсар деген мағынаны білдіреді.
ӨКІМ	араб тілінен алынған хоким — үстемдік, артықшылық; мемлекет, билік, иелік; шешім, үкім; пікір, түсінік; өктем, қайсар.
ӨЛКЕБАЙ	қазақ тілінен өлке — аймақ, аумақ + бай деген мағынаны білдіреді. Есімнің мағынасы — үлкен өлкенің иесі.
ӨМІР	араб тілінен алынған өмір, тіршілік.
ӨМІРБАЙ	араб тілінен алынған өмір + қазақ тілінен бай — ұзақ жасайтын.
ӨМІРҒАЗЫ	араб тілінен алынған өмір + ғазы — жауынгер, сарбаз. Есімнің мағынасы — өмірдің жауынгері.
ӨМІРҒАЛИ	араб тілінен алынған өмір + Ғали (Али). Есімнің мағынасы — Али сияқты өмір сүруші.
ӨМІРЗАҚ	араб тілінен алынған ғұмыр — өмір + қазақ тілінен ұзақ сөзінен зақ. Есімнің мағынасы — ұзақ жыл өмір сүруші.
ӨНДІРІС	қазақ тілінен, өндіріс; кәсіпорын деген мағынаны білдіреді.
ӨНЕРБЕК	қазақ тілінен өнер + бек. Есімнің мағынасы — шебер, іскер, рухани бай.
ӨРЕКЕН	көне түркі тілінен алынған, хакас және шор тілдерінде — ороконь — ақсақал, қадірлі.
ӨРЕН	қазақ тілінен — ерекше, айрықша; жас ұрпақ, тайпа деген мағынаны білдіреді.
ӨРІМ	қазақ тілінен жастық шақ, жасөспірім, жас ұрпақ деген мағынаны білдіреді.
ӨСЕР	қазақ тілінен өс + ер жұрнағы. Есімнің мағынасы — өседі. Біріккен тұлғалы есімі — Өсербай.
ӨСКЕНБАЙ	қазақ тілінен өскен — өсірген. Есімнің мағынасы — байлықты арттырған.
ӨТЕБАЙ	қазақ тілінен — тым бай, ауқатты деген мағынаны білдіреді.
ӨТЕГЕН	қазақ тілінен орны толған, өте батыл, тым шалымды, ержүрек деген мағынаны білдіреді.
ӨТЕТІЛЕУ	қазақ тілінен — көп жыл бойы бала болмаған отбасыларға қойылатын есім.

«П» әрпінен басталатын ер есімдері

ПАЗЫЛ	араб тілінен алынған базл — жомарттық, мол шығын, сый. Түрлері — Базыл, Фазыл. Біріккен тұлғалы есімдер Базылбек, Фазылбек, Фазылхан, Пазылбек.
ПАЛУАН	араб тілінен алынған пахлаван — балуан, атлет.
ПАЛУАНҒАЛИ	иран және араб тілінен алынған күшті балуан, атлет.
ПАНАБЕК	иран тілінен алынған есімнің мағынасы — күшті қорғаныс, тірек.
ПАРАСАТ	араб тілінен алынған ақыл, зеректік, пайымдылық.
ПЕРДЕБЕК	араб тілінен алынған перде, парда — күш + бек. Есімнің мағынасы — күшті.
ПІРӘЛІ	араб тілінен алынған пір — күшті, мықты.

«Р» әрпінен басталатын ер есімдері

РАБАТ	араб тілінен алынған рафаат — ұлылық, биіктік, жоғары мәртебе, абырой.
РАЗЗА, РАЗАҚ	араб тілінен алынған тіршілікке қажетті қаражат беруші.
РАИЛ	араб тілінен алынған — негізін қалаушы.
РАЙ	араб тілінен алынған — жағдай, көзқарас, пікір, сезім; адамның көңіл-күйі.
РАЙБАЙ	араб тілінен алынған есімнің мағынасы — саналы, өз ойы, көзқарасы бар адам.
РАЙБЕК	араб тілінен алынған берік пікірі, сенімі бар адам.
РАЙНҰР	араб тілінен алынған нұрлы, бақытты өмір.
РАЙЫМБЕК	араб тілінен алынған раим мейірім, жұмсақ жүрек + бек — мықты, берік. Есімнің мағынасы — өз көзқарасынан, пікірінен қайтпайтын, турашыл, батыл, қайсар адам.
РАЙЫС	араб тілінен алынған рәиса — төраға, басшы, бастық.
РАМАЗАН	араб тілінен алынған рамадан күйдіруші, жылдың 9-айы. Бұл ай кезінде жылдың ең ыстық мезгіліне сәйкес келгендіктен «күйдіруші» деп аталған. Бұл есім осы айда туған ұлдарға қойылған.
РАМИЗ	араб тілінен алынған белгі, нышан.
РАСУЛ	араб тілінен алынған елші, өкіл, шабарман. Біріккен тұлғалы есім — Расулбек.
РАУАН	иран тілінен алынған — жан, өмір деген мағынаны білдіреді.
РАФАЭЛЬ	көне еврей тілінен алынған — құдай сауықтырды деген мағынаны білдіреді.
РАФИК, РАФИХ	араб тілінен алынған — қайырымды, жомарт; серік, жолдас, дос.
РАХАП	араб тілінен алынған кең, ауқымды, кеңістікті; кеңпейілді, жомарт, ақжарқын.
РАХАТ	араб тілінен алынған рахат, ләззат; тыныштық, жайбарақаттылық.
РАХИМ	араб тілінен алынған есімнің мағынасы мейірімді, рақымды. Біріккен тұлғалы есімдер — Рахимбай, Рахимбек, Рахимжан, Рахимберды және т.б.
РАХМАН	араб тілінен алынған мейірімді, рақымды.
РАХМЕТ	араб тілінен алынған — ризашылық, рақмет.
РАХМЕТОЛЛА	араб тілінен алынған — мейірімділік, ризашылық білдіруші.
РАШИТ	араб тілінен алынған — саналы, ақылды, парасатты; ержүрек, батыл.
РЕНАТ	революция, ғылым, еңбек сөздерінен құралған біріккен-қысқартылған есім.
РИШАД	араб тілінен алынған — парасатты, ақылды; саналы; әділ.
РУСЛАН	көне түркі тілінен алынған арслан — арыстан.
РҮСТЕМ	иран тілінен алынған раода — тұлға, келбет, бой + тама — күшті, мықты. Есімнің мағынасы — ержүрек, батыл, бойы зор, мықты, қуатты. Біріккен тұлғалы есімдер Рустембек, Рустембай, Рустемгали.
РЫСАЛДЫ	қазақ тілінен рыс — бақыт. Есімнің мағынасы — тұңғыш, бақыттың бастамасы.
РЫСБЕК	есімнің мағынасы — өте бақытты, жолы болғыш.
РЫСБЕК	қазақ тілінен — бақытты адам деген мағынаны білдіреді.
РЫСКЕЛДІ	есімнің мағынасы — бақытты өмірге келді, жетті.

«С» әрпінен басталатын ер есімдері

САБАЗ	иран тілінен алынған — батыр, жігіт, ержүрек; сұңқар деген мағынаны білдіреді. Біріккен тұлғалы есім — Сабазбек.
САБАНШЫ	көне түркі тілінен алынған — егінші; диқан. Егін егу кезінде туған.
САБАТАЙ	қазақ тілінен саба — қымыз ашытылып, сақталатын ат терісінен жасалған ыдыс. Ауспалы мағынасы деңгей, шек. Есімнің мағынасы — ой-өрісі кең.
САБИҒАТ	араб тілінен алынған жаңа, жас; сұлулық.
САБЫР	араб тілінен алынған — сабыр, төзімділік, табандылық, шыдамдылық.
САБЫРЖАН	араб тілінен алынған — сабырлы, ұстамды, төзімді, байсалды адам. Синонимі — Сабырхан.
САҒАДАТ	араб тілінен алынған бақыт, амандық-саулық.
САҒАТ	араб тілінен алынған саад — сәтті сағат, уақыт.
САҒИ	араб тілінен алынған — бақытты; жомарт.
САҒИТ	араб тілінен алынған бақытты, сәтті; аман-есен.
САҒЫМ	көне түркі тілінен — ақыл, ес, сана. Есімнің мағынасы — менің ақылдым. Біріккен тұлғалы есімдер — Сагымбай, Сагымбек.
САҒЫН	қазақ тілінен қатты сағыну, аңсау деген мағынаны білдіреді. Көптен күткен балаға осылай ат қойған. Біріккен тұлғалы есімдер — Сагинбай, Сагингали, Сагинтай.
САҒЫНДЫҚ	қазақ тілінен — сағындық, аңсадық, көптен күткен деген мағынаны білдіреді.
САҒЫР	араб тілінен алынған — ең кішкентай, кенже.
САДАН	моңғол тілінен — туған-туыс, жақын адамдар.
САДЫБАЙ	араб тілінен алынған есімнің мағынасы — жақсы, адал болып өссін.
САДЫҚ, СЫДЫҚ	араб тілінен алынған — шынайы, ақкөңіл, адал, шыншыл; сенімді.
САДЫР	араб тілінен алынған — кеуде, жүрек; басшы, бірінші; аса мәртебелі. Біріккен тұлғалы есімдер — Садырбай, Садырбек, Садыркан, Садыралы.
САЙБАҚ	моңғол және иран тілдерінен алынған есімнің мағынасы — өте бақытты.
САЙДАР	моңғол тілінен сайан — жақсы. Иран тілінен есімнің мағынасы — мейірімділік пен сұлулық иесі.
САЙЛАУ	Халық депутаттары Кеңесіне сайлау. Біріккен тұлғалы есім — Сайлаубай.
САЙМАСАЙ	қазақ тілінен — дәл, аумайды деген мағынаны білдіреді. Есімнің мағынасы — ата-анасына қатты ұқсаған, аумай қалған.
САЙРАМБАЙ	қазақ тілінен — Сайрам жерінде туған адам деген мағынаны білдіреді.
САЙРАН	қазақ тілінен — серуен, қыдыру деген мағынаны білдіреді. Есімнің мағынасы — еркін, тәуелсіз.
САЙЫН	моңғол тілінен — жақсы, үздік. Біріккен тұлғалы есім — Сайнбек.
САҚТАР	қазақ тілінен сақта — сақтау, қорғау, аялау деген мағынаны білдіреді. Есімнің мағынасы — сақталған болсын.
САҚЫП	араб тілінен алынған — серік, жолдас, дос, таныс.
САЛАМАТ	араб тілінен алынған — бейбітшілік, тыныштық, амандық; сәлем.
САЛАУАТ	араб тілінен алынған — қаттылық, мықтылық, тұрақтылық, табандылық; батылдық, жігерлілік.
САЛЫҚ	араб тілінен алынған — жақсы, игі, қайырымды; әділ, тақуа; адал.
САМАТ, СЭМЕТ	араб тілінен алынған — мәңгілік, тұрақты, орнықты.
САМҒА	қазақ тілінен — әуеге көтерілу, самғау деген мағынаны білдіреді.
САМҰРАТ	иран тілінен алынған есімнің мағынасы — мақсатқа жетуші.
САНА	қазақ тілінен — сана, ой, пайым деген мағынаны білдіреді. Есімнің мағынасы — ойшыл, саналы.
САНАТ	араб тілінен алынған — өнер, көркемдік; ұлылық, келбет.
САНДЫБАЙ	қазақ тілінен санды — ерекше + бай.
САНЖАР	араб тілінен алынған — император, патша; түркі тілдерінде — өткір.
САНСЫЗБАЙ	қазақ тілінен ауыспалы мағынада — сансыз көп.
САПАБЕК	араб тілінен алынған — адал.
САПАР	араб тілінен алынған — саяхат, алыс жол.
САПАРБАЙ	араб тілінен сафар + қазақ тілінен бай — көп, бай. Есімнің мағынасы — өмірі оқиғаға бай болсын.
САПАРБЕК	араб тілінен сафар + қазақ тілінен бек. Есімнің мағынасы — өмірде жолы болғыш.
САПАРҒАЛИ	араб тілінен алынған сапар + ғали — сәтті.
САПА, САФА	араб тілінен алынған — тазалық, айқындық; адалдық; тыныштық.
САПИ, САФИ	араб тілінен алынған — таңдаулы, шынайы дос.
САРДАР	иран тілінен алынған сардар — генерал, бастық, бас қолбасшы; түркі тілдерінде — батыр. Біріккен тұлғалы есім — Сардарбек.
САРИ	араб тілінен алынған — белгілі, атақты, бағалы.
САРМАН	моңғол тілінен сар — ай + ман — аффикс. Есімнің мағынасы — ай туды.
САРЫ	қазақ тілінен — сары деген мағынаны білдіреді. Ауыспалы мағынасы — кең, айналасында болып жатқан жағдайдан хабардар, қоғамдық оқиғалардың білгірі.
САРЫБАЙ	қазақ тілінен есім алтынға ұқсас, кең пейілді деген мағынаны білдіреді.
САРЫБАС	қазақ тілінен сары + бас. Есімнің мағынасы — сарыбас, ақшыл шашты. Ауыспалы мағынасы — ақылды бас.
САРЫН	қазақ тілінен — қатты дыбыс; қатты ағынның дыбысы, екпін деген мағынаны білдіреді.
САСАН	иран тілінен алынған — қайыршы деген мағынаны білдіреді. Ирандағы Сасанидтер әулетінің негізін қалаушының есімі.
САТАЙ	моңғол тілінен — туыс, туысқан.
САТТАР	араб тілінен алынған — кешірімді, жасырушы, жасырын ұстаушы; қорғаушы, қамқоршы.
САУРАН	қазақ тілінен — сыйлық, тарту, ант; ай күнтізбесінің 2-ші айының атауы деген мағынаны білдіреді. Біріккен тұлғалы есімдер — Сауранбай, Сауранбек.
САУРЫҚ	қазақ тілінен айғыр деген мағынаны білдіреді. Ауыспалы мағынасы — жас, бозбала.
САУЫҚ	араб тілінен алынған — көңіл көтеру, ермек, ләззат алу; даңқ, құрмет.
САУЫТ	қазақ тілінен батырдың қорамсағы деген мағынаны білдіреді.
САУЫТБАЙ	қазақ тілінен батырдың қорамсағындай мықты деген мағынаны білдіреді.
САФИ	араб тілінен алынған — таңдаулы, шынайы дос.
САФУАН	араб тілінен алынған — тазалық, адалдық; қатты гранит тас.
САХИ	араб тілінен алынған — жомарт, мейірімді, мырза.
САЯ	иран тілінен алынған — қорғаныс, қамқорлық деген мағынаны білдіреді.
САЯН	Саян тауының атауынан құралған есім.
САЯТХАН	араб тілінен алынған саят — аң мен құс аулаушы.
СӘБИТ	араб тілінен алынған берік, мықты, табанды, қайтпас, адал.
СӘДУАҚАС	араб тілінен алынған есімнің мағынасы — нағыз бақытты адам.
СӘЛМЕН	иран тілінен алынған — өскен, ержеткен, есейген деген мағынаны білдіреді.
СӘЛІМ	араб тілінен алынған — бүтін, сау, қалыпты, аман; шынайы, шыншыл, игілікті; қарапайым, ақкөңіл, адал. Біріккен тұлғалы есімдер — Салимбай, Салимбек, Салимгерей.
СӘМЕН	иран тілінен – байлық, молшылық; күш, қуат; тыныштық, бейбітшілік.
СӘМЕТ	араб тілінен алынған — мәңгілік, мәңгі, мықты; басшы, әмірші, ие.
СӘМИ	араб тілінен алынған — ең жоғарғы, биік, асқақ, жоғары мәртебелі, ұлы.
СӘРСЕНБІ	иран тілінен алынған шахар — төрт + сенбі, шамбе — күн. Есім ай күнтізбесінің төртінші күні туған балаға қойылған. Біріккен тұлғалы есімдер — Сарсенбай, Сарсенбек, Сарсенали, Сарсенхан.
СӘТ	араб тілінен алынған сад — бақыт, жұлдыздардың қолайлы әсері.
СӘТБАЙ	араб тілінен алынған есім бақытты ұл (бай) деген мағынаны білдіреді.
СӘТЖАН	араб тілінен алынған есім бақытты, сәтті адам деген мағынаны білдіреді.
СӘТІМ	араб тілінен алынған есім — менің бақытым, менің қуанышым деген мағынаны білдіреді.
СӘУІР	араб тілінен алынған — араб жыл санауының 2-ші айы. Біріккен тұлғалы есімдер — Саурбек, Сауркул.
СЕЙДАХМЕТ	араб тілінен алынған сейід — мырза, басшы, бастық. Есімнің мағынасы — Ахметтің басшысы, Ахметтің бастығы.
СЕЙДӘЛІ	араб тілінен алынған сейід — мырза, басшы, старшина, бастық. Есімнің мағынасы — ең үлкен бастық.
СЕЙДИЛБДА, СЕЙДОЛЛА	араб тілінен алынған сейід — мырза, бастық.
СЕЙДУӘЛИ	араб тілінен алынған — орынбасар, бастық, мырзаның міндетін атқарушы.
СЕЙСЕНБАЙ	иран тілінен алынған се — үш + иран тілінен алынған шамбе — күн. Есім ай күнтізбесінің үшінші күні туған балаға қойылған. Біріккен тұлғалы есімдер — Сейсенбек, Сейсенби, Сейсенгали, Сейсенхан.
СЕЙТМЕТ, СЕЙІТМӘМЕТ	араб тілінен алынған есім мақтауға лайық адам деген мағынаны білдіреді.
СЕЙФОЛЛА	араб тілінен алынған саифи — қылыштан өткір, өткір + улла, алла. Есімнің мағынасы — қылыштан өткір.
СЕЙІЛ	араб тілінен алынған — көктем мерекесі; халықтық серуен.
СЕЙІТ	араб тілінен алынған — мырза, басшы, бастық; құрметті, сыйлы. Біріккен тұлғалы есімдер — Сеиткали, Сеитбаттал, Сеитжан, Сеитмурат, Сеиткожа, Сеиткерей, Сеитмухамбет, Сеитбек.
СЕКСЕНБАЙ	қазақ тілінен сексен — 80 + бай. Мұндай есім әдетте әкесі 80 жасқа толғанда туған сәбиге қойылған.
СЕМБАЙ	араб тілінен алынған семби — сенбі. Есімнің мағынасы — сенбіде туған.
СЕМБІ	иран тілінен алынған шамбе — сенбі деген мағынаны білдіреді. Есім сенбі күні туған балаға қойылған.
СЕНІМ	қазақ тілінен сенім деген мағынаны білдіреді.
СЕҢГІРБАЙ	көне түркі тілінен алынған — сеңгір тау шыңы + бай. Бала әрқашан биікте болсын, тәрбиелі, жақсы адам болсын деген тілекпен қойылған.
СЕРӘЛІ	иран тілінен алынған сер, шер — арыстан + Әлі, Гали. Есімнің мағынасы — арыстандай айбатты Әлі (Ғали).
СЕРҒАЗЫ	араб тілінен алынған сер бас, басшы + ғазы — жауынгер, сарбаз. Есімнің мағынасы — сарбаздардың басшысы, бастығы.
СЕРҒАЛИ	араб тілінен алынған есімнің мағынасы — Әлидің басшысы, үлкені.
СЕРКЕ	қазақ тілінен — піштірілген теке; ауыспалы мағынасында — көшбасшы, жетекші. Біріккен тұлғалы есім — Серкебай.
СЕРІК	араб тілінен алынған — жолдас, серік, сыбайлас. Біріккен тұлғалы есімдер — Серікбай (досы көп), Серікбек, Серікқали, Серіктұр.
СЕРІКБОЛ	қазақ тілінен серік + бол. Есімнің мағынасы — жолдас бол.
СИРАЖ	араб тілінен алынған — шырақ, шамшырақ; нұр, жарық.
СМАҚ	иран тілінен алынған самех — жомарт.
СМЕТ	араб тілінен алынған — ізгілік, текті, адамгершілігі мол; тазалық, пәктік; қорғау.
СОВЕТ	Кеңес өкіметі жылдарында жаңа туған нәрестелерге қойылған. Синонимі — Кеңес. Біріккен тұлғалы есімдер — Советбек, Советжан, Советқан.
СОЛТЫБАЙ	араб тілінен алынған солдо — күш-қуат, әл; билік + бай. Есімнің мағынасы — күшті, билік иесі.
СОМБЕЛ	қазақ тілінен сом — біртұтас, ұйысқан, тұтас, монолитті; бұлшықетті, мықты + бел. Есімнің мағынасы — атлеттік дене бітімді.
СТАМБАҚЫ	иран тілінен алынған стам өмір сүруші, өлмейтін + араб және иран тілдерінен алынған бақы — мәңгілік. Есімнің мағынасы — мәңгі жасаушы.
СҰЛТАН	араб тілінен алынған — билік, үстемдік, жоғарғы билеуші, патша. Біріккен тұлғалы есімдер — Сұлтанбай, Сұлтанбек, Сұлтанғали.
СҰЛТАНГЕЛДІ	араб тілінен алынған сұлтан + қазақ тілінен келді. Есімнің мағынасы — дүниеге билеуші келді.
СҰЛТАНМҰРАТ	араб тілінен алынған есімнің мағынасы — сұлтан болу.
СҰҢҚАР	қазақ тілінен — сұңқар. Есімнің мағынасы сұңқардай мықты.
СҮГІР	көне түркі тілінен алынған сукур — хабар.
СҮГІРБАЙ	көне түркі тілінен алынған сугур + бай, есімнің мағынасы — білімге бай. Түрі — Сугурбек.
СҮЙЕУ	қазақ тілінен — сүйеніш, тірек.
СҮЙІН	қазақ тілінен қуану, шаттану, риза болу деген мағынаны білдіреді.
СҮЙІНБАЙ	қазақ тілінен сүйін + бай. Есімнің мағынасы — қуанышқа бай.
СҮЛЕЙМЕН	көне еврей тілінен алынған шэломох бейбіт, қорғалған Соломон.
СҮМБЕБАЙ	иран тілінен алынған есімнің мағынасы — сымбатты.
СҮНДЕТ	араб тілінен алынған сүннет — әдет-ғұрып, дәстүр, тәжірибе, аңыз.
СҮТТІБАЙ	қазақ тілінен есімнің мағынасы сүтке, аққа бай.
СЫБАНҚҰЛ	араб тілінен алынған шабан — тоқ, қанағаттанған, бай. Синонимдері — Шайбан, Шейбани, Шибан.
СЫДЫҚ	араб тілінен алынған — шыншылдық, адалдық, шынайылық; әрқашан шыншыл, адал; әділ, шыншыл.
СЫЛАН	көне түркі тілінен алынған сылан — тік, биік, сымбатты, сұлу.
СЫНДЫБАЙ	қазақ тілінен — сұлу, сымбатты.
СЫРБАЙ	есімнің мағынасы Сыр (Сырдария) өзенінің жағасында туған; араб тілінен алынған сиер — табиғи болмыс, өмір салты, өмірбаян, өмірдің сипаты, әдеттер және т.б.
СЫРҒАБАЙ	араб тілінен алынған сыр — құпия, сыр + ға жұрнағы + қазақ тілінен бай. Есімнің мағынасы — сырды, ғылымды, өнерді меңгерген.
СЫРҒАБЕК	араб тілінен алынған есімнің мағынасы — сырды берік сақтаушы.
СЫРМҰХАМБЕТ	көне түркі тілінен алынған сыр — шыдау, төзу + Мұхаммед. Есімнің мағынасы — сабырлы, ұстамды, төзімді Мұхаммед.
СЫРЫМ	көне түркі тілінен алынған сер — шыдау, төзу.

«Т» әрпінен басталатын ер есімдері

ТАБАР	қазақ тілінен тап — табу, жұмбақ шешу, жаңалық ашу. Есімнің мағынасы — жаңалық ашушы.
ТАБЫЛҒАН	қазақ тілінен тап — табу. Есімнің мағынасы — табылған. Бұл есім әдетте балалары жиі шетінейтін отбасыларда жаңа туған нәрестеге қойылған.
ТАБЫС	қазақ тілінен үлкен жетістік, табыс.
ТАҒАЙ	араб тілінен алынған нағашы, яғни анасының ағасы немесе інісі. Синонимдері — Нагашибай, Нагашибек.
ТАЗАБЕК	қазақ тілінен таза — ауыспалы мағынасында нағыз, шынайы + бек. Есімнің мағынасы — нағыз мықты.
ТАЙБЕК	қазақ тілінен тай — бір жасар құлын + бек — мықты. Есімнің мағынасы — төзімді.
ТАЙЛАҚ	қазақ тілінен — бір жасар бота деген мағынаны білдіреді.
ТАЙМАС	қазақ тілінен мақсатынан, қалауынан қайтпайтын, бетінен қайтпайтын, қайсар, табанды деген мағынаны білдіреді.
ТАЙШЫҚ	тибет тілінен алынған тайшы — көне түркілердегі лауазым. Есімнің мағынасы — аға тәлімгер, ұстаз; текті, атақты адам.
ТАЙЫР	араб тілінен алынған биікке ұшатын; құс деген мағынаны білдіреді.
ТАЛАП	араб тілінен алынған ұмтылыс, бастама, өтініш, қалау деген мағынаны білдіреді.
ТАЛҒАТ	араб тілінен алынған — бейне, түр, келбет, сұлулық, сымбаттылық.
ТАЛМАС	қазақ тілінен — ешқашан шаршамайтын, талмайтын, әрдайым сергек деген мағынаны білдіреді.
ТАЛХА	араб тілінен алынған — таңдаулы, әдемі.
ТАНАБАЙ	қазақ тілінен тана екі жасар сиыр + бай. Есімнің мағынасы — малы көп.
ТАҢАТ	қазақ тілінен таң + ат — таң ату. Есім таңертең туған балаға қойылады. Біріккен тұлғалы есімдер — Таңатқан, Таңатар.
ТАҢБОЛ	қазақ тілінен таң + бол. Есімнің мағынасы — таңғы шұғылам, шырағым бол.
ТАҢСЫҚБАЙ	қазақ тілінен таңсық — сирек кездесетін, қатты аңсаған. Мұндай есім әдетте көп жылдан кейін туған ұлға қойылған.
ТАРҒЫН	көне түркі тілінен алынған даренн — ашулы, қаһарлы. Қазақтың «Ер Тарғын» эпосының қаһарманының есімі.
ТАСБОЛАТ	қазақ тілінен тас + болат (ды). Есімнің мағынасы — тастай сау, мықты әрі мәңгі болсын деген тілекпен қойылған.
ТАСЕМЕН	қазақ тілінен тас + емен. Есімнің мағынасы — таста өскен емендей мықты.
ТАСҚАЙРАТ	қазақ тілінен тас + қайрат. Есімнің мағынасы — жігерлі, күшті, мықты.
ТАСҚЫН	қазақ тілінен есім су тасқыны, тасу деген мағынаны білдіреді. Есімнің мағынасы — екпінді, қарқынды.
ТАСТАЙБЕК	қазақ тілінен тастай + бек. Есімнің мағынасы — өмірі тастай берік болсын.
ТАСТЕМІР	қазақ тілінен тас + темір. Есімнің мағынасы — денсаулығы темірдей мықты.
ТАСТҮЛЕК	қазақ тілінен тас + түлек. Ауыспалы мағынада — күшті, мықты жас ұрпақ.
ТАТУБАЙ	қазақ тілінен тату — достық, бейбіт. Есімнің мағынасы — тату, жуас адам.
ТАУ	қазақ тілінен — тау деген мағынаны білдіреді. Есімнің мағынасы — үлкен, зор, орасан зор. Біріккен тұлғалы есімдер — Таубай, Таужан.
ТАУАСАТ	қазақ тілінен тау + асат — асады сөзінен. Есімнің мағынасы — қиындықтар мен кедергілерді әрқашан жеңеді.
ТАУМАН	қазақ тілінен — тау сияқты орасан зор адам деген мағынаны білдіреді.
ТАУФИХ	араб тілінен алынған — жетістік, сәттілік, бақыт; жәрдем, көмек.
ТАХАУИ	араб тілінен алынған отбасы, тұқым; ұрпақ, буын деген мағынаны білдіреді.
ТАҺИР	араб тілінен алынған — таза, пәк, бұзылмаған.
ТӘЖІ	иран тілінен алынған — тәж деген мағынаны білдіреді. Біріккен тұлғалы есімдер — Тәжібай, Тәжімұрат және т.б.
ТӘКІМ	араб тілінен алынған тахим — нығайту, бекіту.
ТӘЛІП	араб тілінен алынған — білім іздеуші; сұраушы; студент.
ТӘТТІБАЙ	қазақ тілінен тәтті. Ауыспалы мағынада — лайықты, құрметті.
ТӘУЕКЕЛ	қазақ тілінен — тәуекел, ерлік, батылдық деген мағынаны білдіреді.
ТӘУІР	қазақ тілінен — жақсы, өте лайықты деген мағынаны білдіреді.
ТЕГЕРАН	парсы тілінен алынған тех түп және ран – беткей, яғни тау бөктері. Иранның астанасы Тегеран тау бөктерінде орналасқан. Сонымен қатар тегеран жылы жер деген мағынаны білдіреді. Менің ағам осы есіммен аталған (admin ескертпесі).
ТЕЛЖАН	қазақ тілінен тел — екі анадан немесе екі саулықтан еметін (бала, қозы, құлын) + жан. Есімнің мағынасы — екі ана тәрбиелеген бала.
ТЕМІР	қазақ тілінен — темір деген мағынаны білдіреді. Есімнің мағынасы — өмірі темірдей берік болсын.
ТЕМІРБЕК	қазақ тілінен бек — берік, қатты + темір. Есімнің мағынасы — темірдей қатты.
ТЕМІРБОЛАТ	қазақ тілінен темір + болат. Есімнің мағынасы — бала темірдей мықты болады.
ТЕМІРҒАЛИ, ТЕМІРӘЛІ	есімнің мағынасы — мықты, құдіретті Ғали.
ТЕМІРЛАН	есімнің мағынасы — темір арыстан.
ТЕМІРТАС	есімнің мағынасы — темір мен тастай.
ТЕМІРТҮЛЕК	қазақ тілінен темір + түлек — ұрпақ. Есімнің мағынасы — мықты жас ұрпақ.
ТЕМІРХАН	есімнің мағынасы — берік, күшті хан.
ТЕҢІЗБАЙ	қазақ тілінен теңіз + бай. Есімнің мағынасы — теңіздей байлық иесі.
ТИЕС	қазақ тілінен, тиісті, оң, қажетті деген мағынаны білдіреді.
ТИМУР	ТЕМІР есімінің синонимі.
ТИЯНАҚ	қазақ тілінен тұрақтылық, орнықтылық деген мағынаны білдіреді.
ТНАЛИ	қазақ тілінен тыншыды, басылды деген мағынаны білдіреді.
ТОҒЫЗАҚ	түркі тілінен — тоғыз. Баланы тіл-көзден сақтау үшін ата-анасы оның құнын тоғыз затпен өтеп, Тоғызақ немесе Сатыбалды — сатып алды деп атайды.
ТОҒЫЗБАЙ	түркі тілінен алынған есімнің мағынасы — тіл-көзден сақта.
ТОЙБАЙ	қазақ тілінен той + бай. Есімнің мағынасы — той-думан күні туған.
ТОҚАН	көне түркі тілінен — сұңқар.
ТОҚСАНБАЙ	қазақ тілінен тоқсан. Бала 90 жасқа дейін өмір сүрсін деген ата-ананың тілегін білдіреді, сондай-ақ баланың әкесі 90 жаста болған жағдайда қойылады.
ТОҚТАР	қазақ тілінен тоқтар — тоқтау. Әдетте мұндай есім үнемі балалары, ұлдары шетіней беретін отбасындағы балаға қойылған. Біріккен тұлғалы есімдер — Тохтарғали, Тохтархан.
ТОҚТЫБАЙ	қазақ тілінен тоқты — алты айдан асқан қозы + бай. Ертеде қазақтарда наурыз айына сәйкес келетін тоқтыай деген ай атауы болған. Осы айда туған балаға Тоқтыбай есімі берілген.
ТОҚЫР	араб тілінен алынған — қайырымды, сүйкімді, қарапайым, ұялшақ.
ТОЛЫБЕК	қазақ тілінен толы — тола + бек. Есімнің мағынасы — бай, ауқатты.
ТОЛЫС	қазақ тілінен толысу, үлкен, ірі болып өсу деген мағынаны білдіреді.
ТОМАН	моңғол тілінен түмен — он мың; бір нәрсенің көп мөлшері, көптігі. Синонимдері — Түмен, Түменбай.
ТӨБЕЙ	қазақ тілінен үлкен, зор деген мағынаны білдіреді.
ТӨЛБАЙ	қазақ тілінен төл, бала. Мұндай есімдер үйде бала көп болсын деген мақсатпен қойылған.
ТӨЛҒОЖА	қазақ тілінен төл + араб тілінен алынған қожа — үлкен. Есімнің мағынасы — ағаларының үлкені. Біріккен тұлғалы есім — Төлжан.
ТӨЛЕБАЙ	қазақ тілінен төле — төленді, қайтарылды + бай. Есім әдетте отбасында ұл бала қайтыс болғаннан кейін туған балаға қойылған.
ТӨРЕБЕК	көне түркі тілінен алынған төре — тәртіп, ереже, заң; салт, ғұрып + бек. Біріккен тұлғалы есімдер — Төреғали, Төребай, Төрегелді, Төремұрат, Төретай, Төрехан.
ТУҒАНБАЙ	қазақ тілінен туған + бай. Есімнің мағынасы — бай болып туған.
ТҰРҒАНБЕК	қазақ тілінен бек + тұр + ған — есімше аффиксі. Есімнің мағынасы — ұзақ өмір сүретін. Синонимі — Тұрғанбек.
ТҰРДЫБЕК	қазақ тілінен тұрды + бек. Есімнің мағынасы — ұзақ өмір сүретін.
ТҰРМАНЖАН	қазақ тілінен тұрман — сайман, жабдық. Есімнің мағынасы — шебер.
ТҰРСЫН	қазақ тілінен өмір сүрсін деген мағынаны білдіреді.
ТҰРСЫНБАЙ	қазақ тілінен есімнің мағынасы — ұзақ өмір сүрсін.
ТҰРСЫНБЕК	қазақ тілінен есімнің мағынасы — көп жыл өмір сүрсін, берік, мықты болсын.
ТҰРСЫНЖАН	қазақ тілінен тұрсын + жан. Есімнің мағынасы — аман-есен болсын, ұзақ өмір сүрсін.
ТҰРЫМТАЙ	қазақ тілінен тұрымтай — сұңқар тұқымдас жыртқыш құс деген мағынаны білдіреді. Есімнің мағынасы — тұрымтайдай қырағы, батыл.
ТҰЯҚБАЙ	қазақ тілінен тұяқ деген мағынаны білдіреді. Есімнің мағынасы — ұсақ мал; ұрпақ, мұрагер. Есім бала әкесінің, атасының жақсы қасиеттерін алсын, сондай-ақ малға бай болсын деген тілекті білдіреді.
ТҮГЕЛБАЙ	қазақ тілінен түгел — бүтін, толық + бай деген мағынаны білдіреді. Ата-анасы баласының бай болуын тілеген.
ТҮЛЕК	қазақ тілінен — жас ұрпақ, жасөспірім деген мағынаны білдіреді.
ТҮЛКІБАЙ	қазақ тілінен түлкі + бай. Есімнің мағынасы — түлкідей айлакер.
ТҮМЕН	моңғол тілінен түмен — он мың; көп, молшылық деген мағынаны білдіреді. Біріккен тұлғалы есімі — Түменбай.
ТҮРГЕНБАЙ	қазақ тілінен түрген — тез, жылдам + бай, есімнің мағынасы — шапшаң, жылдам адам.
ТҮСІП, ТҮСҮП	көне еврей тілінен алынған — көбейген, көп; әдемі, жақсы.
ТЫНЫС	қазақ тілінен дем, үзіліс деген мағынаны білдіреді.
ТЫНЫСТАН	қазақ тілінен тыныс — дем, үзіліс + тан жұрнағы.
ТЫНЫШТЫҚ	қазақ тілінен тыныштық, тыным.
ТЫНЫШТЫҚБЕК	тыныштықты, тынымды жақсы көретін, бейбітшіл адам.
ТІЛЕГЕН	қазақ тілінен тілеп алған деген мағынаны білдіреді.
ТІЛЕК	қазақ тілінен мақсат, арман, тілек, ниет деген мағынаны білдіреді. Бұл есім ұлды болсақ деп армандайтын ата-аналардың балаларына қойылады. Біріккен тұлғалы есімдер — Тілебалды, Тілепберген, Тілепберді, Тілепбай, Тілеубай, Тілекмет.
ТІЛЕМІС	қазақ тілінен тіле + міс —аффикс. Есімнің мағынасы — қалаулы.

«У» әрпінен басталатын ер есімдері

УАХАП	араб тілінен алынған — жомарт, мейірімді, асыл, кең пейілді.
УАХАТ	араб тілінен алынған — бір, жалғыз, дара.
УӘЛИ	араб тілінен алынған — әкім, қожайын; туыс, туысқан. Біріккен тұлғалы есімдер — Уәлиахмет, Валиахмет, Уәлиолла, Валиолла, Уәлихан, Валихан.
УТЕМАГАМБЕТ, ӨТЕМҰХАМБЕТ	қазақ және араб тілдерінен алынған — Мұхаммед сияқты даңқты.

«Ұ» әрпінен басталатын ер есімдері

ҰЗАҚ	қазақ тілінен — ұзақ өмір сүруші деген мағынаны білдіреді. Біріккен тұлғалы есімдер — Жасұзақ, Өмірзақ, Байұзақ, Мыңжасар, Көпжасар және т.б.
ҰЛАН	түркі тілінен алынған ұлан — бала, ұл; жас жауынгер, сарайдағы жасақшы немесе гвардияшы; жігіт, ер.
ҰЛАС	қазақ тілінен — жалғасу, бірінен соң бірі ілесу деген мағынаны білдіреді.
ҰЛЫҚБЕК	қазақ тілінен ұлық — ұлы деген мағынаны білдіреді.
ҰЮҚБАЙ	қазақ тілінен ұйық — құнарлы, шұрайлы жер + бай. Есімнің мағынасы — құнарлы жердің иесі.

«Ү» әрпінен басталатын ер есімдері

ҮДЕРБАЙ	қазақ тілінен — көш кезінде туған деген мағынаны білдіреді.
ҮЛГІБАЙ	қазақ тілінен үлгі — өнеге, үлгі деген мағынаны білдіреді. Есімнің мағынасы — үлгілі, өнегелі.
ҮМБЕТ	араб тілінен алынған үмбет — халық, бұқара, қауым. Біріккен тұлғалы есімдер — Үмбетбай, Үмбетәлі және т.б.
ҮМІТ	иран тілінен алынған үміт; күту, тілек деген мағынаны білдіреді. Біріккен тұлғалы есімі — Үмітбек.
ҮРІМБАЙ	тәжік тілінен алынған хуррам көңілді, өмірге құштар; гүлденген, жаңа. Есімнің мағынасы — көңілді, өмірге құштар. Біріккен тұлғалы есімдер — Үрімжан, Үрімхан.
ҮСЕН	араб тілінен алынған – Хасан, Хасен сұлулық, көрік, әсемдік, мейірімділік.
ҮСТЕМ	қазақ тілінен — үстем, басымдық деген мағынаны білдіреді.

«Ф» әрпінен басталатын ер есімдері

ФАЗЫЛ	араб тілінен алынған — жомарттық, мол шығын, сый. Түрлері — Базыл, Пазыл. Біріккен тұлғалы есімдер — Базылбек, Фазылбек, Фазылхан, Пазылбек.
ФАИЗ	араб тілінен алынған жеңімпаз, жеңуші; жомарттық, молшылық.
ФАИЗРАХМАН	араб тілінен алынған мейірім, қайырымдылық, жомарттық.
ФАРИД	араб тілінен алынған — жалғыз, теңдесі жоқ, құнды, теңдессіз, өте сирек.
ФАХИР	араб тілінен алынған сүйкімді, көрікті; қымбатты, мақтауға лайық.

«Х» әрпінен басталатын ер есімдері

ХАБИБ	араб тілінен алынған сүйікті дос, қымбатты жолдас, өмірлік серік.
ХАДИМ	араб тілінен алынған қызметші, құл.
ХАЙДАР	араб тілінен алынған есімнің мағынасы — арыстан.
ХАКІМ	араб тілінен алынған әмірші, билеуші; дана, данышпан.
ХАҚНАЗАР	араб тілінен алынған хақ — әмірші, билеуші, бастық + назар — қарау, көзқарас, назар; назар аудару, ықылас. Есімнің мағынасы — көмек, ықылас, қамқорлық, қолдау.
ХАЛЕЛ, ХАЛИЛ	араб тілінен алынған сүйікті, сүйкімді дос, жақсы жолдас.
ХАЛЫҚ	араб тілінен алынған — адамдар, халық.
ХАМЗА	араб тілінен алынған — дәрілік өсімдік.
ХАМИТ	араб тілінен алынған — мақтаулы, мақтауға лайық; қауіпсіз, зиянсыз.
ХАММАТ	араб тілінен алынған есімнің мағынасы — мақтаулы, мақтауға лайық, дәріптеуші.
ХАНГЕЛДІ	қазақ тілінен хан — патша + гелді келді деген сөзінен. Есім мықты, даңқты адам дүниеге келді деген мағынаны білдіреді.
ХАНТЕМІР	есімнің мағынасы — мықты, күшті хан.
ХАРЕС	араб тілінен алынған — диқан; сақтаушы, күзетші.
ХАСАН, ХАСЕН	араб тілінен алынған әдемі, сұлу, жақсы.
ХАТИП	араб тілінен алынған — уағызшы; мадақтаушы, бата беруші.
ХАФИЗ	араб тілінен алынған — сақтаушы, қорғаушы.
ХИКМЕТ	араб тілінен алынған — философия, білім, құпия.

«Ш» әрпінен басталатын ер есімдері

ШАБАЙ	араб тілінен алынған — жігіт, бозбала.
ШАБДАН	тәжік тілінен алынған човидона — мәңгілік, өлмейтін; мәңгілік, бақилық.
ШАҒЫР	араб тілінен алынған шаир (шағыр) — ақын.
ШАДЫМАН	иран тілінен алынған шад — қуаныш, шаттық + ман. Есімнің мағынасы — көңілді, мейірімді адам.
ШАЖАБЕК	қазақ тілінен шажа — таудың ұшар басы, биіктік, шың + бек.
ШАЙБАН	араб тілінен алынған шабан — тоқ, қанағаттанған, бай.
ШАЙХЫ	араб тілінен алынған мұғалім, тәлімгер, тәрбиеші; ақсақал, рухани көсем; ғалым.
ШАКАРІМ	араб тілінен алынған қызметші, қызметкер.
ШАМАТ	араб тілінен алынған туа біткен дақ, мең, қал.
ШАМБЫЛ	қазақ тілінен шалғам деген мағынаны білдіреді.
ШАМЕЛ	қазақ тілінен шам — жарық + ел. Есім елдің, халықтың шамшырағы, нұрлы бол деген тілекпен қойылған.
ШАМЖАН	қазақ тілінен шам + жан. Есімнің мағынасы — нұрлы, жарқын, мейірімді адам.
ШАМИС	араб тілінен алынған шамси — күн, күндей; қыңыр, мінезді.
ШАМҰРАТ	иран тілінен алынған, есімнің мағынасы — мақсатқа жетуші.
ШАПАҒАТ	араб тілінен алынған аяушылық, жанашырлық, кешірімділік, мейірімділік.
ШАПАҚ	қазақ тілінен шапақ деген мағынаны білдіреді.
ШАРЫҚБЕК	араб тілінен алынған шарк — шығыс қазақ тілінен + бек. Есімнің мағынасы — шығыс әміршісі.
ШАТТЫҚ	қазақ тілінен қуаныш, шаттық деген мағынаны білдіреді.
ШАФИҚ	араб тілінен алынған — мейірімді; нәзік, сүюші.
ШАФИХ	араб тілінен алынған мейірімді, жанашыр; нәзік, сүюші.
ШАФХАТ	араб тілінен алынған — мейірім, қайырымдылық.
ШАХАН	иран тілінен алынған шах + қазақ тілінен хан. Есімнің мағынасы — хандардың ханы.
ШАХАР	араб тілінен алынған — қала.
ШАХАРБАЙ	араб тілінен алынған шахар — қала + бай. Есімнің мағынасы — қала тұрғыны.
ШАХАХМЕТ	иран тілінен алынған шах — патша + араб және иран тілінен алынған Ахмет. Есімнің мағынасы — Ахмет патша. Фонетикалық түрі — Шаяхмет.
ШАХМАРДАН	иран тілінен алынған шах + мардан — ержүрек, батыл, батыр.
ШАХМҰХАМБЕТ	иран тілінен алынған шах — патша + Мұхамбет.
ШАШУБАЙ	қазақ тілінен шашу — сыйлықтар; шашып тастау, төгу. Ауыспалы мағынасы — ысырап ету, тарату. Есімнің мағынасы — жомарт, кеңпейіл.
ШӘДІ	иран тілінен алынған шәді — қуаныш, көңілділік.
ШӘКІР	араб тілінен алынған — асыл, қымбат, мейірімді, алғыс айтушы, риза, құрметтеуші.
ШӘМШИ	араб тілінен алынған шамси — күн.
ШӘПИ, ШӘФИ	араб тілінен алынған — емдейтін, емші.
ШӘРИЗАТ	иран тілінен алынған шарази — бақыт, қуаныш + зат, зада — сәби, бала. Есімнің мағынасы — бақытты сәби.
ШӘРІП	араб тілінен алынған — құрметті, даңқты, атақты, асыл. Біріккен тұлғалы есімдер — Шәріпбай, Шәріпбек, Шәріпхан, Шәріпқали.
ШЕГЕ	қазақ тілінен шеге деген мағынаны білдіреді. Есім балаға мықты, берік болсын деген тілекпен қойылған.
ШЕГЕБАЙ	қазақ тілінен шеге + бай. Есім балаға денсаулығы мықты болсын деген тілек білдіреді.
ШЕР	иран тілінен алынған арыстан; күн жылының 5-ші айына сәйкес келетін жұлдызнама белгісі.
ШЕРӘЛІ, ШЕРҒАЛИ	иран тілінен алынған шер — арыстан; күшті, батыл, ержүрек + араб тілінен алынған Ғали, Али — ең жоғарғы, биік, асқақ, басшы. Есімнің мағынасы — батыл, батыр, Али арыстаны.
ШЕРИ	көне түркі тілінен шери — әскер, армия. Есімнің мағынасы — ержүрек әскер.
ШЕРМҰХАМБЕТ	иран тілінен алынған шер — арыстан + Мұхамбет. Есімнің мағынасы — Мұхамбет арыстаны.
ШЕРНИЯЗ	шер + тәжік тілінен алынған нияз — өтініш, жалбарыну, үміт, тарту, сыйлық. Есім балаға арыстандай күшті болсын деген тілек білдіреді.
ШЕРУБАЙ	көне түркі тілінен шери, черу — әскер. Есім әскери жорық кезінде туған балаға қойылған.
ШЕРХАН	иран тілінен алынған — арыстандай батыл, батыр, ержүрек, күшті деген мағынаны білдіреді.
ШОҚЫ	қазақ тілінен биік төбе, дөң; шың деген мағынаны білдіреді. Бұндай есімнің пайда болуы балаларға үлкен атақ, шен тілеумен байланысты.
ШОҚЫР	қазақ тілінен — бекіре деген мағынаны білдіреді.
ШОЛПАНБАЙ	қазақ тілінен Шолпан — таңғы жұлдыз. Есімнің мағынасы — Шолпандай сұлу.
ШОМБАЛ	қазақ тілінен — зор, үлкен, жуан, ірі.
ШОНА	моңғол тілінен — қасқыр. Синонимдері — Бөрібай, Қасқырбай.
ШОҢ	қырғыз тілінен үлкен, зор. Біріккен тұлғалы есімдер — Шоңбай, Шоңбек, Шоңқұл.
ШОРА	көне түркі тілінен — мырза, бастық, алпауыт; одақ, кеңес. Біріккен тұлғалы есімдер — Шорабай, Шорабек.
ШОРТАНБАЙ	қазақ тілінен шортан + бай. Есім бала судағы балықтай еркін, азат болсын деген тілек білдіреді.
ШЫҒАЙ	көне түркі тілінен — кедей, жоқ-жітік.
ШЫҒАНАҚ	қазақ тілінен шығанақ деген мағынаны білдіреді. Бұл есім, бәлкім, баланың шығанақ жанында туылуына байланысты қойылған.
ШЫМЫР	қазақ тілінен тығыз, мықты; ширақ деген мағынаны білдіреді. Біріккен тұлғалы есімдер — Шымырбай, Шимирбай.
ШЫНТЕМІР	қазақ тілінен — темірдей мықты.
ШЫРАҚБЕК	иран тілінен алынған шырақ — шырақ, шам + қазақ тілінен бек.
ШІЛДЕБАЙ	иран тілінен алынған чехел, чел — қырық + да аффиксі — шілде — 25 маусымнан 5 тамызға дейін созылатын жазғы ыстық кезең + бай. Әдетте есім осы уақытта туған балаға қойылады.

«Ы» әрпінен басталатын ер есімдері

ЫБЫРАЙ	көне еврей тілінен алынған Абраам — халықтардың әкесі.
ЫДЫРЫС	араб тілінен алынған — ынталы.
ЫҚЫЛАС	араб тілінен алынған — шынайылық, ақ көңілділік, ашықтық, адалдық.
ЫСҚАҚ, ЫСХАҚ	көне еврей тілінен алынған күледі, күліп жіберді деген мағынаны білдіреді; Иссак есімінің арабша айтылуы.

«І» әрпінен басталатын ер есімдері

ІБНИ	араб тілінен алынған — ұл, бала.
ІЗБАСАР	қазақ тілінен із + басар — басу. Есімнің мағынасы — әке мұрагері.
ІЛЕБАЙ	қазақ тілінен Іле жағасында туған балаға қойылатын есімді білдіреді.
ІЛИЯС	еврей тілінен алынған илья — күш, құдірет.
ІНСИГИН	қазақ тілінен — мейірімді, жақсы деген мағынаны білдіреді.
ІҢКӘРБЕК	араб тілінен алынған іңкәр — аңсаушы, қызығушы + қазақ тілінен бек. Есімнің мағынасы — көптен күткен.